Malownicze ruiny zamku Cisy koło Książa. Idealny cel na weekendową wycieczkę

Zamek Cisy należy do najciekawszych średniowiecznych ruin Dolnego Śląska. Warownia powstała prawdopodobnie pod koniec XIII wieku z inicjatywy księcia Bolka I Surowego lub jego syna Bernarda Statecznego. Murowany zamek rozwijano jednak głównie za panowania Bolka II Małego, władcy księstwa świdnicko-jaworskiego. Zadaniem twierdzy była kontrola okolicznych szlaków handlowych prowadzących z Czech do Świdnicy i Wrocławia.

Warownia została wzniesiona na skalistym wzgórzu nad doliną Czyżynki. Naturalne ukształtowanie terenu znacząco wzmocniło jej walory obronne. Od południa dostępu broniła wykuta w skale fosa, a od północy strome zbocza opadające ku potokowi. W XV wieku zamek został rozbudowany o dodatkowy dziedziniec i kolejne linie murów obronnych.

Historia zamku Cisy nigdy nie była zbyt spokojna. Twierdza z czasem zaczęła tracić też swoje znaczenie strategiczne. W licznych źródłach pojawiają się informacje o działalności rabusiów, którzy w XVIII wieku mieli wykorzystywać twierdzę jako schronienie. Ostateczny kres warowni nadszedł ok. 1800 roku, kiedy zamek Cisy całkowicie popadł w ruinę i nigdy nie został odbudowany.

Obecnie zachowały się fragmenty murów obwodowych, relikty budynków mieszkalnych oraz charakterystyczny układ fosy i dziedzińców. Chociaż średniowieczny zamek powstał na planie czworoboku, to jego mury kształtem dostosowane są do skalistego terenu. W latach 60. XX wieku ruiny zabezpieczono jako trwałą ruinę, dzięki czemu teraz można je bezpiecznie zwiedzać. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów zamku Cisy jest drewniana kładka prowadząca nad dawną fosą do wnętrza zamku.

Choć zamek Cisy nie imponuje skalą jak pobliski Książ, to właśnie jego surowość robi największe wrażenie. Mury są częściowo ukryte wśród drzew, a całkowity brak komercyjnej infrastruktury sprawia, że miejsce zachowało naturalny charakter. Zwiedzając zamek Cisy, warto zwrócić uwagę na układ przestrzenny twierdzy. Archeolodzy i historycy wskazują, że była to stosunkowo nowoczesna warownia jak na realia pogranicza śląskiego na przełomie XIII i XIV wieku. Cylindryczna wieża, międzymurze oraz rozbudowany system obronny świadczą o dużym znaczeniu strategicznym zamku.

Książański Park Krajobrazowy jest jednym z najcenniejszych przyrodniczych obszarów Dolnego Śląska. Park obejmuje głębokie doliny rzeczne, lasy bukowe i liczne formacje skalne charakterystyczne dla Pogórza Wałbrzyskiego. Położenie ruin zamku Cisy w takim miejscu znacząco wpływa na ich odbiór. Droga do zamku prowadzi leśnymi ścieżkami, a sam obiekt dość długo skrywa się przed wzrokiem turystów. Dopiero w ostatnim momencie zza drzew wyłaniają się kamienne fragmenty murów.

Okolica przyciąga nie tylko historią i malowniczymi ruinami, ale też licznymi szlakami pieszymi. W pobliżu przebiegają trasy prowadzące m.in. do zamku Książ, Starego Książa oraz rejonu Jeziorka Daisy. Dzięki temu ruiny zamku Cisy na Dolnym Śląsku mogą stać się częścią dłuższej wędrówki po Książańskim Parku Krajobrazowym.

Najpopularniejsze trasy prowadzą z południowego krańca miejscowości Cieszów, skąd jest ok. 1,3 km do zamku. Jeśli masz ochotę na dłuższy spacer, można ruszyć ze wschodniej granicy miejscowości Struga. W tym przypadku do przejścia będzie ok. 4,5 km. Obok zamku Cisy przebiega zielony Szlak Zamków Piastowskich, który poprowadzi prosto do zamku Książ (ok. 4,5 km).

Do zamku Cisy wstęp jest darmowy. Ruiny można odwiedzać przez cały rok, a w każdym miesiącu będą ukazywać zupełnie odmienne oblicze. Dodatkowo spacer po Książańskim Parku Krajobrazowym pozwoli odkryć więcej atrakcji tego regionu, wśród których jest m.in. zamek i grodzisko Stary Książ, liczne punkty widokowe, potoki czy Staw Poleśnicki. Wszystko to w otoczeniu lasów i malowniczych widoków.

Źródła: hub.pl, zamkipolskie.com, starebogaczewice.ug.gov.pl