Najwyższa góra świata wciąż rośnie. Ustalenia naukowców zaskakują

Mount Everest zaliczany do najwyższych szczytów świata ma 8848 metrów i 86 centymetrów wysokości, ale rośnie nadal. Okazuje się, że na przestrzeni 90 tys. lat szczyt zyskał już dodatkowo nawet 50 metrów, ale to nie koniec. Do niedawna uważano, że najwyższa góra świata rośnie 1 mm na rok, ale dzięki badaczom z University College London oraz China University of Geosciences wiemy, że jest to imponujący przyrost aż 2 mm rocznie. W opublikowanych badaniach pt. "Recent uplift of Chomolungma enhanced by river drainage piracy" wskazano przyczynę wzrostu Mount Everest.

Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że wzrost najwyższych gór świata, czyli Mount Everestu jest spowodowany przez dwie rzeki - Arun i Kosi oddalone od szczytu o 75 km. Połączyły się one ze sobą 89 tys. lat temu, co rozpoczęło trwający do dzisiaj niesamowity proces geologiczny. Utworzona nowa rzeka powodował erozję w górskiej dolinie, czyli zabierała ze sobą napotkane skały i osady, a w efekcie to doprowadziło do odbicia izostatycznego.

Wymywanie przez rzekę skał spowodowało zmniejszenie nacisku na płytę tektoniczną Ziemi, która wypiętrza się w górę. Właśnie z tego powodu Korona Himalajów i Karakorum oraz Mount Everest rosną, ponieważ działa na nie grawitacja, a ciśnienie płaszcza Ziemi.

Wielkość otaczającego obszaru, który odbija się w wyniku nacięcia, jest kontrolowana przez siłę litosfery. Zgięcie izostatyczne i wynikające z tego wypiętrzenie powierzchni, w odpowiedzi na nacięcie rzeki Arun wywołane przez przechwyt, mogą więc tłumaczyć część zaobserwowanej anomalii.

---

Co więcej, w pracy możemy przeczytać, że "(...) topografia dostarcza przekonujących dowodów na to, że system rzeki Kosi znajduje się w stanie niestabilnym, w którym tempo erozji nie jest zrównoważone przez tempo wypiętrzenia skał". Zjawisko to dotyczy nie tylko Mount Everest, ale również pozostałych ośmiotysięczników m.in. szczytów Lhotse i Makalu.

Do najwyższych szczytów ziemi zalicza się nie tylko Mount Everest, ale również K2 (8611 m n.p.m.) w Karakorum, jak również pozostałe wysokie szczyty ziemi jak m.in. Kangchenjunga (8586 m n.p.m.), Lhotse (8516 m n.p.m) oraz Makalu (8485 m n.p.m.). Te najwyższe góry świata znajdują się w systemie górskim Himalajów i Karakorum, przez co słyną z ekstremalnie trudnych warunków wspinaczkowych. Jak prezentuje się dalsza lista najwyższych gór ziemi? Oprócz wyżej wymienionych ośmiotysięczników, znajduje się jeszcze dziewięć szczytów mierzących powyżej 8000 m n.p.m.:

• Czo Oju (8201 m n.p.m.) - Himalaje, Nepal/Chiny,
• Dhaulagiri (8167 m n.p.m.) - Himalaje, Nepal,
• Manaslu (8156 m n.p.m.) - Himalaje, Nepal,
• Nanga Parbat (8126 m n.p.m.) - Himalaje, Pakistan,
• Annapurna I (8091 m n.p.m.) - Himalaje, Nepal,
• Gaszerbrum I (8068 m n.p.m.) - Karakorum, Chiny/Pakistan,
• Broad Peak (8047 m n.p.m.) - Karakorum, Chiny/Pakistan,
• Gaszerbrum II (8035 m n.p.m.) - Karakorum, Chiny/Pakistan,
• Sziszapangma (8013 m n.p.m.) - Himalaje, Chiny,

W jaki sposób dotrzeć do tych najwyższych szczytów globu? W 2019 roku Nepalczyk Nirmal Purja, zdobył wszystkie ośmiotysięczniki w 189 dni, natomiast jeden ze wcześniejszych rekordów na liście najwyższych szczytów świata osiągnął Polak. Jerzy Kukuczka koronę Himalajów i Karakorum zdobył w 7 lat, 11 miesięcy i 7 dni, natomiast pierwszą kobietą z Europy, która zdobyła Mount Everest była Wanda Rutkiewicz w 1978 roku. Jednak pierwszym w historii zdobywcą najwyższych szczytów ziemi jest Reinhold Messner, włoski himalaista i alpinista, który 14 ośmiotysięczników zdobywał przez 16 lat. Pierwszym ośmiotysięcznikiem zdobytym przez Messnera był Nanga Parbat w 1970 roku, a w latach 80. XX wieku Messer ścigał się o rekord z Jerzym Kukuczką. Warto jednak pamiętać, że trzy pierwsze zimowe wejścia na Mount Everest, Kanczendzongę i Lhotse są zasługą Krzysztofa Wielickiego, które zajęły mu 16 lat. Natomiast trzecim z polskich himalaistów, którzy zdobyli największe góry świata jest Piotr Pustelnik, który ostatni szczyt Annapurnę zdobył w 2010 roku, po 20 latach wypraw w najwyższe szczyty ziemi.

Źródło: nature.com, national-geographic.pl, dzienniknaukowy.pl.