Spis treści:
- Ile się idzie na Polanę Kalatówki?
- Czy szlak na Kalatówki jest trudny?
- Jak dojść z Zakopanego na Kalatówki?
Ile się idzie na Polanę Kalatówki?
Polana Kalatówki leży w Dolinie Bystrej, na wysokości od 1185 do 1198 m n.p.m. Zajmuje około 13 hektarów i rozciąga się u podnóża Kalackiej Turni (1383 m n.p.m.) oraz południowo‑wschodnich zboczy Białego Grzbietu, naturalnego ramienia łączącego masyw Giewontu z rejonem Krokwi. Kalatówki przecinają jednolity pas świerkowego lasu i właśnie stąd rozciąga się piękny widok na masyw Długiego Giewontu. Brak wysokich drzew na osi polany sprawia, że sylwetka góry jest widoczna niemal w całości, od masywu Kondrackiej Przełęczy po charakterystyczny grzbiet "Śpiącego Rycerza". To jeden z nielicznych punktów w reglowej strefie Zakopanego, z którego Giewont nie jest "pocięty" przez korony drzew ani zabudowę.
Dojście z Kuźnic zajmuje przeciętnie 30-40 minut. Trasa liczy około 1,5 km długości, a przewyższenie sięga 160 metrów. Brukowana Droga Brata Alberta prowadzi równomiernie pod górę, bez stromych progów i bez ekspozycji, dlatego tempo rekreacyjne w zupełności wystarcza.
Polana od XVIII wieku należała do Hali Kalatówki i była intensywnie użytkowana pastersko. W okresie międzywojennym stało tu 11 szałasów, a do dziś zachowały się dwa, sezonowy wypas kulturowy prowadzi jeden baca.
Historia Kalatówek nierozerwalnie wiąże się także z rozwojem polskiego narciarstwa. Już na przełomie XIX i XX wieku funkcjonował tu jeden z pierwszych ośrodków sportów zimowych, a od 1910 roku organizowano zawody narciarskie. W 1938 roku wzniesiono Hotel Górski PTTK - obiekt zaprojektowany jako zaplecze dla mistrzostw świata FIS, które Zakopane gościło w lutym 1939 roku. Budynek funkcjonuje do dziś i zachował przedwojenny charakter.
Sama polana składa się z dwóch wyraźnych poziomów, rozdzielonych moreną boczną dawnego lodowca Doliny Bystrej. Ta naturalna forma terenu, ukształtowana ponad 10 tysięcy lat temu, jest wyraźnie widoczna w rzeźbie krajobrazu. Wystarczy spojrzeć na łagodne załamanie terenu i wyniesienie, na którym stoi hotel. To geologiczny ślad epoki lodowej, obecny na wyciągnięcie ręki, choć rzadko dostrzegany przez spacerujących tu turystów.
Czy szlak na Kalatówki jest trudny?
Szlak prowadzący na Polanę Kalatówki należy do najłagodniejszych tras w polskich Tatrach. Droga Brata Alberta wznosi się stopniowo, bez technicznych odcinków i stromych podejść, więc spacer będzie komfortowy zarówno dla rodzin z dziećmi, jak i osób starszych. Stabilna nawierzchnia sprzyja spokojnemu marszowi o każdej porze roku, również zimą, gdy trasę pokonują miłośnicy rakiet śnieżnych.
Wiosną dochodzi jeszcze jeden walor, który co roku przyciąga tysiące odwiedzających. Kalatówki tworzą drugie, po Polanie Chochołowskiej, największe stanowisko krokusów w polskich Tatrach. Szafrany spiskie zakwitają zwykle na przełomie marca i kwietnia, a ich pojawienie się jest ściśle związane z tempem ustępowania pokrywy śnieżnej. W ostatnich sezonach Tatrzański Park Narodowy wprowadził dodatkowe zabezpieczenia w postaci lin oraz wyznaczonych stref ochronnych. Rosnące zainteresowanie tym miejscem wymaga bowiem skuteczniejszej ochrony delikatnej roślinności.
Szafrany spiskie objęte są ścisłą ochroną. Ich cebulki znajdują się tuż pod powierzchnią gleby, dlatego zejście z wytyczonej ścieżki prowadzi do trwałych uszkodzeń. Jedno nadepnięcie wystarcza, by w kolejnym sezonie roślina nie zakwitła. W czasie tzw. fioletowych tygodni spacer po Kalatówkach wymaga więc większej uważności, z korzyścią dla krajobrazu, który od pokoleń stanowi symbol tatrzańskiej wiosny.
Jak dojść z Zakopanego na Kalatówki?
Najdogodniejszy początek spaceru prowadzi z Kuźnic, historycznej dzielnicy Zakopanego, która od ponad wieku pełni funkcję głównej bramy w Tatry Zachodnie. Dojazd z centrum miasta zajmuje kilka minut komunikacją lokalną lub taksówką, po czym dalsza droga odbywa się już pieszo. Na Polanę Kalatówki prowadzi niebiesko oznakowany szlak biegnący wzdłuż brukowanej Drogi Brata Alberta, jednej z najstarszych tras spacerowych w tej części gór.
Pierwszy odcinek wiedzie przez zwarty las regla dolnego, w którym dominują świerki, a miejscami pojawiają się także buki i olchy. Po przejściu około pół kilometra trasa mija zabudowania klasztoru Sióstr Albertynek. W tym miejscu odchodzi żółto znakowany wariant prowadzący na Śpiącą Górę i do pustelni Brata Alberta, jednak marsz w kierunku Kalatówek kontynuuje się nadal szlakiem niebieskim.
Wraz ze wzrostem wysokości towarzyszy nam szum Potoku Bystra, jednego z głównych cieków wodnych tej części Tatr Zachodnich. Jego źródło stanowi Wywierzysko Bystrej, ukryte w stokach Kalackiej Turni. Strumień zbiera wody z dolin Kondratowej, Goryczkowej oraz Kasprowej, tworząc rozbudowany system hydrologiczny zasilający Dolinę Bystrej.
Po około trzydziestu minutach spokojnego marszu las ustępuje otwartej przestrzeni Polany Kalatówki. Na jej północnym skraju znajduje się skrzyżowanie szlaków turystycznych, które umożliwia dalszą wędrówkę:
- niebieskim szlakiem w kierunku Hali Kondratowej - czas przejścia około 50 minut,
- czarnym szlakiem przez Dolinę Białego na Czerwoną Przełęcz - około 1 godziny i 20 minut,
- powrót do Kuźnic tą samą trasą - od 20 do 30 minut marszu.
W sezonie zimowym Suchy Żleb, opadający na polanę, jest miejscem aktywności narciarskiej. Funkcjonuje tu około 400‑metrowy wyciąg orczykowy wraz ze szkółką narciarską, a sprzęt sportowy dostępny jest w Hotelu Górskim PTTK na Kalatówkach.
Źródła: hub.pl, i-tatry.pl, portaltatrzanski.pl
