Z jaką prędkością płynie Wisła? Podróż jednej kropli od źródła do ujścia

Wisła to królowa polskich rzek. Jest najdłuższa, a nad drugą Odrą utrzymuje bezpieczną przewagę blisko 200 kilometrów. Żadna rzeka w Polsce nie może się pochwalić równie dużym dorzeczem. Wiśle nie brakuje też koneksji z królewskimi miastami. Przepływa przez dwie polskie stolice: Warszawę i Kraków, a na dobrą sprawę do listy można też doliczyć Płock, który pełnił tę funkcję na przełomie XI i XII wieku.

Naukowcy szacują, że wody Wisły płyną wypłynęły na powierzchnię nawet 2 miliony lat temu. Bieg rzeki wielokrotnie zmieniał się pod wpływem nacierających lub cofających się lodowców. Swój obecny kształt Wisła uzyskała ok. 14 tys. lat temu.

Pierwsza pisemna wzmianka o Wiśle pojawiła się jeszcze przed naszą erą! Pojawia się ona na mapie rzymskiego polityka, Marka Agrypy, który zmarł w 12 r.p.n.e. O Wiśle pisał też Pliniusz Starszy w dziele zatytułowanym "Historia naturalna" (w tej samej książce opisuje też wyprawę rzymskiego kupca po bałtycki bursztyn).

Długość Wisły wynosi 1047 km. Niektóre źródła podają 1022 km, jeszcze inne 1066 km, jednak dla naszych obliczeń nie będzie to miało większego znaczenia.

Średnia prędkość jej nurtu to 2 m/s, czyli 7,2 km/h. Oznacza to, że podróż kropli wody od źródła do ujścia Wisły zajmuje ok. 145 godzin (nieco ponad 6 dni).

W tym miejscu trzeba jednak zaznaczyć, że mówimy o uśrednionych danych statystycznych. Rzeczywista prędkość nurtu zależy od tysięcy czynników — od sumy opadów po ustaloną przepustowość różnych tam, zapór i konfigurację innych urządzeń hydrologicznych.

Wisła przepływa przez niemal całą Polskę. W sensie geograficznym Wisła ma dwa potoki źródłowe - Białą i Czarną Wisełkę. Oba wypływają z zachodniego zbocza Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim - pierwszy na wysokości 1080 m n.p.m. (Biała Wisełka), druga 1107 m n.p.m. (Czarna Wisełka).

Najdłuższa rzeka w Polsce przepływa przez 8 województw i 52 miasta. Najmniejsze - Opatowiec (woj. świętokrzyskie) - liczy 313 mieszkańców. Największe to oczywiście Warszawa. W sumie we wszystkich ośrodkach miejskich położonych nad Wisłą mieszka ponad 4,6 mln ludzi.

Nie udało nam zliczyć mieszkańców wszystkich położonych w pobliżu Wisły wsi, jednak spokojnie można przyjąć, że w pobliżu koryta najdłuższej polskiej rzeki mieszka ponad 5 milionów osób.

Średnioroczny przepływ Wisły w odcinku ujściowym wynosi 1046 m³/s (stacja pomiarowa w Tczewie). To dużo czy mało? Żeby to rozstrzygnąć, najlepiej będzie porównać suche wartości liczbowe z czymś łatwiejszym do wyobrażenia, np. pojemnością Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie.

Kubatura Pałacu Kultury to 817 000 m³. Gdyby dokładnie uszczelnić całą konstrukcję i zacząć pompować do środka wodę w takim tempie, w jakim przepływa przez ujście Wisły, woda sięgnęłaby ostatnich pięter w ok. 13 minut.

W praktyce wydarzyłoby się to jeszcze szybciej (gdyby konstrukcja jakimś cudem wytrzymała napełnianie), kubatura to pojemność "gołego budynku" bez żadnego wyposażenia, boazerii, posadzek, które przecież także mają swoją objętość.

Źródła: zpe.gov.pl; zpkwm.pl