Spis treści:
- Dlaczego obchodzimy Matki Boskiej Zielnej?
- Ile ziół musi zawierać bukiet na 15 sierpnia?
- Jak dzień Matki Boskiej Zielnej świętują w Europie?
Dlaczego obchodzimy Matki Boskiej Zielnej?
Zwyczaj sięga do czasów przedchrześcijańskich, kiedy bogom urodzaju składano dary z owoców, ziół i chleba. Po chrystianizacji ta tradycja trafiła do kalendarza liturgicznego. Dlaczego święcenie kwietnych bukietów przyda w święto maryjne? Przekazy ustne, które nie są zawarte w Nowym Testamencie, podają, że apostołowie zamiast ciała Maryi znaleźli wonne wianki i pachnące lilie, ponieważ jej ciało zostało zabrane przez aniołów do nieba. Poza tym w religii katolickiej Matka Boża jest uznawana za opiekunkę ludzi i ziemi. Warto dodać, że miesiąc liczony od 15 sierpnia nazywany jest “kobiecą trzydziestką", ponieważ w tym czasie, co potwierdzają także badania naukowe zioła oraz kwiaty najintensywniej pachną i kwitną.
Ile ziół musi zawierać bukiet na 15 sierpnia?
Tradycja nakazywała wiązać od 7 do 77 ziół i zbóż w bukiet, ponieważ ta liczba odnosiła się do symboliki biblijnej oznaczającej doskonałość. 15 sierpnia to czas święcenia plonów, które bezpośrednio wiąże się z dożynkami. W tym dniu rolnicy symbolicznie świętują zakończenie zbiorów. Oprócz bukietów, powstają wtedy snopy dożynkowe z owsa, żyta, jęczmienia i pszenicy. Nie bez powodu nasi przodkowie mówili: “W sierpniu każdy kwiat woła - zanieś mnie do kościoła!".
Jakie 7 ziół musi znaleźć się w bukiecie na dzień Matki Boskiej Zielnej? Melisa, rumianek, mięta, rozmaryn, lubczyk, nasturcja, bazylia. Jednak oprócz nich w bukietach równie często pojawiały się bylica, macierzanka, piołun, chaber, kopytnik, krwawnik, len, rozmaryn, makówki, ale też owoce i warzywa, jak marchew, jabłka, ziemniaki oraz gałązki leszczyny, wiśni lub gruszy. Nasi przodkowie uważali, że miały one moce ochronne oraz lecznicze.
Warto pamiętać, że co region, to obyczaj, który różnił się od siebie. W bukietach z powiatu brodnickiego była marchew, którą po poświęceniu zjadali wszyscy domownicy. Na Kociewiu w wiankach zawsze były barwnik i macierzanka, które potem dzielono na cztery części i zakopywano na polu. W okolicach Starogardu Gdańskiego w bukiecie było 9 ziół oraz kłosów zboża, a na Kaszubach święcono roślinę o nazwie “kolander".
Dawniej “święcili jakie tylko były zioła i zboża”, np. dziurawiec, miętę, leszczynę, kłosy zbóż i kwiaty. Całość związywana była powrozem do prowadzenia bydła. (...) Poświęcone zioła obnoszono trzykrotnie wokół chałupy, a następnie wstawiano na zagonie kapusty. Używano ich także jako lekarstwa dla bydła.
Jak dzień Matki Boskiej Zielnej świętują w Europie?
W innych krajach europejskich 15 sierpnia to także święto maryjne, które jest ściśle związane z rolnictwem. W Niemczech, a szczególnie w Bawarii i Nadrenii Maryja określana jest Kwietną. Natomiast w tamtejszym bukiecie możemy znaleźć dziurawiec, dziewannę, koper, oset, walerianę, lawendę, przywrotnik oraz szałwię. Niemieccy rolnicy po poświęceniu ziół rzucają przez lewę ramię jabłka i gruszki, co ma zagwarantować urodzajny plon. W Czechach Matka Boża nazywana jest Korzenną, a w Estonii Żytnią.
Natomiast we włoskiej Sienie 15 sierpnia jest świętem palio, czyli tradycyjnym wyścigiem zaprzęgów konnych po płycie rynku! Nawiązuje to do historii z 1260 roku, kiedy miasto oddane pod opiekę Matki Bożej uniezależniło się od Florencji. Zwycięzca wyścigu co roku otrzymuje szarfę z wizerunkiem Maryi.
Źródło: mnwr.pl, stacja7.pl, deon.pl, archiwum.etnomuzeum.pl, tygodnik-rolniczy.pl.
