Spis treści:
- Żółwie norowe – inżynierowie ekosystemu
- Pożary lasów a przetrwanie żółwi norowych
- Czy zmiany klimatu dotykają także żółwi norowych?
Żółwie norowe – inżynierowie ekosystemu
Żółwie norowe łac. Gopherus polyphemus to gatunek średniej wielkości żółwia lądowego z rodzaju gopherus, osiągający wagę do 4 kg. Występują głównie na terenach Florydy, Alabamy, Georgii i Luizjany. Jednak jeden z gatunków tego rodzaju – żółw pustynny łac. Gopherus agassizii, zamieszkuje także zachodnią część USA, w tym pustynne i półpustynne tereny Kalifornii, Nevady i Arizony.
Żółwie norowe wyróżnia zdolność do kopania głębokich tuneli. Mogą osiągać nawet 10 metrów długości i 3 metry głębokości. Za sprawą przekształcania środowiska naturalnego żółwie norowe nazywa się inżynierami ekosystemu. Wykopane nory nie tylko chronią przed drapieżnikami i ekstremalnymi warunkami pogodowymi, ale także pełnią istotną funkcję w ekosystemie.
Tunele stają się schronieniem dla ponad 350. różnych gatunków zwierząt, w tym ssaków, gadów, płazów i owadów. To sprawia, że żółwie norowe są określane mianem gatunków kluczowych, czyli takich, bez których ekosystem nie funkcjonowałby prawidłowo.
Pożary lasów a przetrwanie żółwi norowych
Podczas pożarów lasów większość zwierząt próbuje uciekać, lecz nie wszystkie mają taką możliwość. Żółwie norowe stosują zupełnie inną strategię – pozostają w swoich norach, które skutecznie izolują je od wysokich temperatur, dymu i ognia.
Wraz z początkiem 2025 roku wielkie pożary w Kalifornii zaczęły pustoszyć obszary leśne i zarośla. Obserwacje biologów na pożarzyskach potwierdziły, że żółwie norowe przeżyły w nienaruszonych norach, nawet gdy ogień przeszedł bezpośrednio nad ich schronieniem.
Dlaczego ich nory są tak skuteczne?
- Głębokość – im głębsza nora, tym mniejsze prawdopodobieństwo, że temperatura wewnątrz osiągnie poziom niebezpieczny dla organizmów żywych. Ziemia ma doskonałe właściwości izolacyjne, co pozwala utrzymać w norze niższą temperaturę nawet podczas intensywnych pożarów.
- Specyficzny mikroklimat – wilgotność w norach żółwi norowych jest wyższa niż na powierzchni ziemi, co dodatkowo chroni przed wysoką temperaturą, odwodnieniem i wysuszeniem.
Badania przeprowadzone przez ekologów z University of California wykazały, że w ekosystemach dotkniętych pożarami liczba zwierząt przebywających w tunelach żółwi norowych wzrosła nawet o 40% w porównaniu do okresów bez pożarów. Oznacza to, że schronienia te pełnią ważną funkcję w ochronie bioróżnorodności.
Czy zmiany klimatu dotykają także żółwi norowych?
Żółwie norowe od tysięcy lat przystosowały się do życia w środowiskach regularnie doświadczających pożarów. Jednak zmiany klimatyczne i działalność człowieka powodują, że ich strategie przetrwania mogą przestać być wystarczające. Dlaczego?
- Większe i bardziej intensywne pożary – naturalne pożary, do których ekosystemy były przyzwyczajone, były mniejsze i miały charakter kontrolowany. Współczesne megapożary niszczą całe siedliska, co może wpłynąć na dostępność pokarmu dla żółwi.
- Fragmentacja siedlisk – ekspansja miast i rolnictwa prowadzi do izolacji populacji żółwi norowych, ograniczając ich możliwości migracji po pożarach.
- Inwazja obcych gatunków – po pożarach często następuje wzrost liczby inwazyjnych roślin, takich jak buffelgrass, które zmieniają charakter siedlisk i sprawiają, że pożary stają się jeszcze częstsze i bardziej intensywne.
Naukowcy i organizacje zajmujące się ochroną przyrody podejmują liczne działania mające na celu ochronę populacji żółwi norowych w obliczu nasilających się pożarów. Ochrona naturalnych siedlisk, monitorowanie populacji oraz budowa sztucznych schronień to tylko niektóre z elementów strategii ochrony tego gatunku. Żółwie norowe są gatunkiem kluczowym, dlatego ich ochrona zapewnia także stabilność ekosystemu, których są częścią.
Źródło: bbc.com
