Spis treści:
- Kiedy w Tatrach wieje halny?
- Co zwiastuje halny?
Kiedy w Tatrach wieje halny?
Czym jest fen? Jest to ciepły i suchy wiatr, wiejący z gór w doliny, który występuje we wszystkich regionach górskich świata. Kiedy wieje wiatr halny? Powstaje on po obu stronach Karpat Zachodnich, kiedy na zachodzie jest wyż atmosferyczny, natomiast we wschodniej części niż atmosferyczny. Ciepłe masy powietrza napotykają na swojej drodze tatrzańskie szczyty, a następnie "wspinają się" po ich zboczach, tworząc wał, który zwiastuje silny i porywisty wiatr. Podczas wznoszenia powietrze zaczyna się ochładzać oraz skraplać, a potem pod naporem kolejnych mas powietrza opada z prędkością około 100 m/s w kierunku doliny.
Co ciekawe, to właśnie wtedy powietrze zaczyna się ogrzewać o 1 stopień na każde 100 m, co skutkuje podwyższeniem temperatury, powstawaniem posuch, natomiast zimą przynosi zanik pokrywy śnieżnej, a latem przyśpiesza okres zbiorów zbóż i roślin. Dlaczego w Tatrach wiatr ten nazywany jest halnym? Jego nazwa wzięła się od słowa "hole", którymi Górale określali Tatry. Natomiast halny to tak naprawdę "holny", czyli wiatr wiejący od gór.
Kiedy wieje halny? Wiatr ten występuje od października do maja, natomiast rzadko tworzy się latem. Dane wskazują, że najsilniejszy wiatr halny wiał w Tatrach w 1968 roku z prędkością 86 m/s, czyli około 300 km/h, przez co przyniósł ogromne straty na powierzchni 1600 ha lasów. Czy mieszkańcy Podhala wyczuwają zwiastuny halnego?
Co zwiastuje halny?
Przed wystąpieniem halnego, wiele osób odczuwa rozdrażnienie, nadmierną pobudliwość oraz obniżenie koncentracji. W innych przypadkach wiejący halny przynosi ze sobą także bóle głowy, migreny oraz stany uporczywego przygnębienia, ale także ze względu na zmiany ciśnienia atmosferycznego, nasila problemy układu krążenia. Halny szczególnie odczuwają meteopaci, ale dane wskazują, że w czasie pojawienia się tego wiatru podhalańskie służby odnotowują więcej niż zazwyczaj naruszeń.
Co ciekawe, Górale wierzyli nawet, że za wiatr halny odpowiedzialny jest smok. Miał on wywoływać silne porywy swoimi skrzydłami, które nie tylko źle wpływały na ludzi, ale także siały spustoszenie. Po słowackiej stronie Tatr miał mieszkać nawet smok o imieniu Sławek na Sławkowskim Szczycie, który był odpowiedzialny nie tylko za wiatr halny, ale też obrywy skalne.
Źródło: hub.pl, tatry-przewodnik.com.pl, portaltatrzanski.pl, najednejlinie.pl.
