Królewski zamek w malowniczym miasteczku. Tutaj trzymano wyjątkowe skarby

Historia zamku w Tykocinie sięga XV wieku, gdy na brzegu Narwi wzniesiono kamienną warownię. Zastąpiła ona drewniane umocnienia, które powstały w XI wieku. Fundatorem zamku w Tykocinie był Jan Gasztołd. Twierdza rozwijała się przez kolejne lata, a po wygaśnięciu rodu Gasztołdów stała się własnością królewską. Jednocześnie był to jeden z najważniejszych punktów obronnych w Polsce i miejsce wielu historycznych wydarzeń oraz dramatów.

W czasach panowania Zygmunta II Augusta zamek pełnił funkcję twierdzy, ale był też skarbcem, w którym przechowywano najcenniejsze rzeczy. Były to głównie klejnoty, złoto, biżuteria, a nawet ogromny księgozbiór przeniesiony z Wilna i rozbudowana zbrojownia. To wszystko świadczyło o randze Tykocina, który był zarówno miejscem strategicznym, jak i symbolem władzy.

Zamek Tykocin należał do rodu Gasztołdów do 1542 roku, choć w tym czasie był w już w słabym stanie. Przyczynił się do tego Mikołaj Radziwiłł, który rozkazał najechać i spalić zamek, co miało miejsce w 1519 roku. W połowie XVI wieku rozpoczęto w tym miejscu budowę nowej renesansowej rezydencji. Zygmunt August osobiście nadzorował przebieg prac, a ostatecznie zamek w Tykocinie stał się jedną z najpotężniejszych twierdz w Polsce. Przeprowadzenie oblężenia czy skutecznego ataku utrudniały drewniano-ziemne wały, przekopy, palisady i fosy wypełnione wodą. 

W latach 1655-1660 twierdza nieustannie przechodziła z rąk do rąk. W 1655 roku zamek zdobyli Bogusław i Janusz Radziwiłłowie. W 1656 roku zaczął ponownie funkcjonować szlak handlowy między Polską i Litwą. Ciekawostką jest, że udany atak na Zamek Tykocin odbył się dzięki silnym mrozom. Niska temperatura spowodowała zamarznięcie okolicznych grzęzawisk i terenów podmokłych, co umożliwiło przejście oddziałów.

Następnie nowym właścicielem zamku został Stefan Czarniecki, który odbudował twierdzę. W 1705 roku doszło tam do historycznego wydarzenia, kiedy to w Zamku Tykocin spotkał się August II Mocny i car Piotr Wielki. Wtedy też ustanowiono Order Orła Białego, będący najstarszym i najwyższym polskim odznaczeniem.

Niestety w XVIII wieku twierdza zaczęła popadać w ruinę, do czego przyczynił się pożar. Materiały z zamkowych murów zaczęto wykorzystywać do budowy okolicznych domów.

Obecnie Zamek Tykocin stopniowo odzyskuje swój blask. Częściowo odbudowane skrzydła, stylizowane wnętrza i muzealne ekspozycje pozwalają przenieść się do czasów królów.

Turystyka sprawia, że to miejsce znów wydaje się żywe. Poza wystawą muzealną, na miejscu organizowane są różnorodne wydarzenia tematyczne i rekonstrukcje. W Zamku Tykocin funkcjonuje dodatkowo hotel, SPA i restauracja. Podczas zwiedzania zamku można lepiej poznać jego fascynującą historię, obejrzeć ciekawe zbiory i Salę Szklaną, a także wspiąć się na wieżę, będącą najwyższym punktem widokowym w okolicy.

Źródła: zamki.pl, zamekwtykocinie.pl, hasajacezajace.com