Spis treści:
- Poziom wody na rozlewiskach Biebrzy poniżej średniej
- Ptaki wracają, ale sukces lęgowy jest zagrożony
- Co oznacza wysychanie rozlewisk Biebrzy?
Poziom wody na rozlewiskach Biebrzy poniżej średniej
Biebrzańskie rozlewiska należą do największych i najcenniejszych mokradeł w Europie. Podlegają międzynarodowej Konwencji Ramsarskiej i są uznawane za kluczowe dla ptaków wodnych. Roczne wiosenne wylewy rzeki Biebrzy zwykle przywracają wodę na rozległe obszary łąk, trzcinowisk i torfowisk. W ten sposób tworzą idealne warunki do gniazdowania i żerowania wielu gatunków ptaków.
Niestety krajobraz hydrologiczny uległ dramatycznej zmianie. W większości basenu Biebrzy wylewy wody nie nastąpiły albo były skrajnie niskie. Oznacza to, że rozlewiska pozostały suche w czasie, gdy powinna pokrywać je woda. Jest to efekt zmieniających się wzorców opadów w regionie.
Tym razem skutki załagodziła wyjątkowo łagodna zima, choć sytuacja nadal jest ciężka. Istnieje ryzyko, że z każdym kolejnym rokiem kondycja rozlewisk Biebrzy będzie się pogarszać.
Ptaki wracają, ale sukces lęgowy jest zagrożony
Pomimo trudnych warunków ptaki wodne rozpoczęły wiosenne migracje i zasiedlają biebrzańskie bagna. Tysiące osobników różnych gatunków wracają z zimowisk, by korzystać z rozległych siedlisk. Jednak b wody negatywnie odbija się na sukcesie lęgowym.
Część gatunków zależnych od płytkich rozlewisk, takich jak rybitwa białoskrzydła, już w 2025 roku zrezygnowała z gniazdowania w Biebrzańskim Parku Narodowym. W przypadku wielu gatunków, które mimo trudnych warunków zdecydowały się gniazdować, zauważono tylko ułamek ich średniej liczebności z lat poprzednich.
Biebrzańskie mokradła są zależne od sezonowych rozlewisk. Regularne wiosenne powodzie utrzymują wysoki poziom wód gruntowych i tworzą siedliska odpowiednie dla roślinności i ptaków wodnych. Gdy ten cykl zostaje zakłócony, wiele kluczowych obszarów wysycha, co zmniejsza dostępność pokarmu oraz obniża sukces lęgowy ptaków gniazdujących na ziemi lub blisko wody.
Co oznacza wysychanie rozlewisk Biebrzy?
Długotrwałe obniżenie poziomu wód może mieć konsekwencje wykraczające poza sezon lęgowy. Mokradła, które nie są regularnie nawadniane, tracą właściwości torfowiskowe, co może prowadzić do ich degradacji, emisji dwutlenku węgla i ograniczenia potencjału retencyjnego terenu. Znacząco wzrasta też ryzyko pożarów.
Ochrona ptaków wodnych w warunkach malejących zasobów wymaga działań lokalnych i adaptacyjnych wobec zmian klimatycznych. Chociaż wciąż można zaobserwować tam wiele gatunków wracających z migracji, to ich liczebność maleje.
Źródła: radio.bialystok.pl, bbpn.gov.pl, otop.org.pl
