Najdłuższy eksperyment w historii. Trwa już prawie 100 lat

Eksperyment kropli paku został zapoczątkowany w 1927 roku przez profesora Thomasa Parnella na University of Queensland w Australii i nieprzerwanie trwa do dziś. Oficjalnie jest uznawany przez Księgę Rekordów Guinnessa za najdłużej trwający eksperyment laboratoryjny na świecie. Parnell podgrzał pak – czarną i twardą substancję powstałą jako pozostałość po destylacji smoły – a następnie umieścił go w szklanym lejku, gdzie przez trzy lata substancja powoli przyjmowała kształt naczynia.

Po tym czasie (1929 r.) profesor odciął wierzchołek lejka, umożliwiając paku swobodne spływanie. Pierwsza kropla spadła dopiero w 1938 roku, a kolejne pojawiały się średnio co kilkanaście lat – każda następna kropla potrzebowała ok. 100 miesięcy, by oderwać się od reszty paku. Przez ponad 80 lat eksperymentu zaobserwowano zaledwie dziewięć kropli. Ostatnia spadła w 2014 roku, jednak według szacunków objętość substancji wystarczy jeszcze na ponad 100 lat dalszego prowadzenia eksperymentu.

Celem eksperymentu było udowodnienie, że pak w rzeczywistości jest cieczą, choć na pierwszy rzut oka przypomina ciało stałe. Eksperyment wykazał, że pak ma olbrzymią lepkość - sto miliardów razy większą od wody. Dzięki temu doświadczeniu udowodniono, że substancje o bardzo wysokiej lepkości mogą w temperaturze pokojowej zachowywać się jak ciało stałe, choć w rzeczywistości są cieczami.

Przeczytaj także: Teleportacja przez internet? Przełom w fizyce kwantowej

Eksperyment kropli paku można oglądać na żywo w internecie. Co ciekawe, mimo upływu lat, żadnej z kropli nie udało się zarejestrować na żywo - w najważniejszych momentach zawsze zawodził sprzęt lub dochodziło do nieprzewidzianych przerw w transmisji.

Eksperyment został pośmiertnie nagrodzony Ig Noblem za badania, które "nie mogą lub nie powinny być powtarzane". Nagroda ta wyróżnia osiągnięcia naukowe, które najpierw rozśmieszają, a potem skłaniają do refleksji, często dotyczące nietypowych, zaskakujących lub pozornie błahych tematów. Są to eksperymenty tak wyjątkowe, niepraktyczne, trudne do odtworzenia lub absurdalne, że ich powtarzanie nie miałoby sensu.

Źródło: national-geographic.pl, spidersweb.pl, science.org