Spis treści:
- Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku - miejsce kultury materialnej i duchowej
- Ile czasu zajmuje zwiedzanie skansenu w Sanoku?
- Jakie filmy kręcono w skansenie w Sanoku?
Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku - miejsce kultury materialnej i duchowej
Historia powstania Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku wynikała z potrzeby ratowania zachowanych resztek kultury ludowej południowo - wschodniej Polski. W ten sposób od 1958 do 1966 roku, dzięki zaangażowaniu konserwatora zabytków, dyrektora tego miejsca oraz naukowców, udało się stworzyć zasady doboru obiektów oraz opracować metody ich przenoszenia i konserwacji, które pozwoliły zachować skarby kultury Karpat. W wyniku tych działań w 1966 roku, na terenie skansenu w Sanoku pojawiły się pierwsze obiekty, wśród których można wymienić m.in. spichlerz z Przeczycy z 1732 roku , zagrodę ze Skorodnego z 1861 roku i chałupę z 1906 roku, cerkiew i zespół cerkiewny z Rosolina z 1750 roku, chałupę z Dąbrówki z 1681 roku, biedniacką chałupę z 1901 roku oraz młynek wodny z Woli Komborskiej z II poł. XIX w. Co więcej, projekt zagospodarowania przestrzennego skansenu w Sanoku podzielono na sektory, które obejmowały następujące grupy etniczne: Bojkowie, Łemkowie, Dolinianie, Pogórzanie wschodni i zachodni.
Dopiero w latach 80. XX wieku stworzono projekt tzw. "małego miasteczka" z przełomu XIX i XX wieku, który obejmował rekonstrukcję galicyjskiego rynku. Dzisiaj "Galicyjski rynek" prezentuje klimat galicyjskiego miasteczka, gdzie znajduje się aż 28 obiektów, a wśród nich wyjątkowa replika XVIII-wiecznej bóżnicy, czyli drewnianej synagogi z Połańca. "Galicyjski rynek" podzielono na pierzeję północną, wschodnią, południową i zachodnią.
Inną, ale niezwykle istotną dla tego regionu jest ekspozycja sektora naftowego, która przybliża historię unikatowego dla Karpat, ale i całego świata przemysłu naftowego, który zawdzięcza się Ignacemu Łukasiewiczowi. Co jeszcze skrywa Muzeum Budowictwa Ludowego w Sanoku? Znajduje się tutaj 31 tys. eksponatów z zakresu kultury ludowej regionu, kultury mieszczańskiej, sakralnej, dworskiej i judaika, do których zalicza się m.in. narzędzia i maszyny rolnicze, wyposażenie wnętrz, stroje wszystkich grup etnograficznych oraz unikatową kolekcję ikon. Ciekawostką jest także to, że skansen w Sanoku posiada specjalistyczną bibliotekę naukową, w której jest 21 tys. woluminów.
Ile czasu zajmuje zwiedzanie skansenu w Sanoku?
W jaki sposób najlepiej zwiedzać ten największy w Polsce skansen? Czas zwiedzania tego miejsca może potrwać nawet 2 godziny i 30 minut. Jednak przed warto wiedzieć, gdzie znajdują się poszczególne obiekty w skansenie i jakim grupom etnicznym są poświęcone. Poza sektorami jest dworek podmiejski Stupnickich z Sanoka, dom podmiejski z Sanoka i kuźnia z Wyżnego. Dalej są obiekty odnoszące się do Bojków, a wśród nich można zobaczyć m.in. młyn wodny z Woli Komborskiej, cerkiew greckokatolicką z Grąziowej oraz cerwkiew z Rosolina. Następną grupą etniczną są Łemkowie, a wśród zachowanych zabytków można zobaczyć przede wszystkim: cerkiew z Ropek, chałupę ze Zdyni i zagrodę z Królika Polskiego.
W kolejnym sektorze prezentowane są obiekty należące do Pogórzan zachodnich, a wśród nich szczególnie warto zwrócić uwagę na: sektor naftowy, dwór ze Święcan, kapliczkę z Jaszczwi oraz zagrodę wójtowską lub tartak ze Zdyni. Z kolei w sektorze poświęconym Pogórzanom wschodnim należy zobaczyć: kościół rzymskokatolicki z Bączala Dolnego, szkołę z Wydrnej, pasiekę i wiatrak z Domaradza. Ostatnim sektorem skansenu w Sanoku jest ten prezentujący kulturę ludową Dolinian, gdzie znajduje się: zajazd przydrożny z Rogów, remiza strażacka z Lipinek oraz kapliczka domkowa z Uherzec.
Poza zabytkowymi obiektami, na terenie skansenu w Sanoku prezentowane są także wystawy stałe, do których należy m.in. "Ikona Karpacka", która liczy 200 egzemplarzy malarstwa ikonowego z muzealnej kolekcji sztuki cerkiewnej, gdzie najstarsze są datowane na XV i XVI wiek.
Jakie filmy kręcono w skansenie w Sanoku?
Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku jest popularne nie tylko wśród turystów, ale również pokochali je filmowcy. Już w latach 80. XX skansen stał się scenografią do produkcji: "Oko Proroka", "Crimen" oraz "Flisacy", jak również "Wiosna 1941", "Hore die Stille" i "Syberiady polskiej". Poza nimi wśród zabytkowych obiektów kręcono także serial "1920. Wojna i miłość", dokument "Czas leśnych kurierów" oraz "Wołyń".
Źródło: hub.pl, plannawypad.pl, skansen.mblsanok.pl, podkarpackie.eu.
