Spis treści:
- Historia zamku w Pasłęku
- Kiedy powstał zamek krzyżacki w Pasłęku?
- Zamek w Pasłęku po 1410 roku
- Jak wygląda zamek krzyżacki w Pasłęku?
- Co warto zobaczyć w Pasłęku?
Historia zamku w Pasłęku
Na wzgórzu, na którym wznosi się zamek krzyżacki w Pasłęku, początkowo znajdował się drewniany gród należący do Prusów. Wzgórze to miało strategiczne znaczenie i już we wczesnym średniowieczu pełniło funkcje obronne. Gdy te tereny zostały podbite przez zakon krzyżacki, rozpoczęła się budowa pierwszej strażnicy drewniano-ziemnej, a z czasem zastąpiono ją murowanym zamkiem. Rozwój miasta był ściśle związany z działalnością Krzyżaków, ponieważ wokół warowni zaczęła powstawać osada, do której sprowadzano osadników z terenów dzisiejszej Holandii.
Kiedy powstał zamek krzyżacki w Pasłęku?
Zamek krzyżacki w Pasłęku powstał prawdopodobnie w latach 1318-1339. Twierdza początkowo miała prostą formę i składała się głównie z jednego dużego skrzydła mieszkalnego oraz elementów obronnych połączonych z miejskimi fortyfikacjami. Zamek był oddzielony od miasta dodatkową fosą, dzięki czemu mógł bronić się samodzielnie nawet w przypadku zdobycia Pasłęka. Obiekt ten był wykorzystywany przez Krzyżaków jako siedziba prokuratora podległego komturii elbląskiej. W zamku znajdowały się pomieszczenia mieszkalne, piwnice gospodarcze oraz reprezentacyjne sale.
Zamek w Pasłęku po 1410 roku
Historia zamku była burzliwa. W 1410 roku warownia bez większego oporu poddała się Władysławowi Jagielle, choć jeszcze Krzyżacy szybko odzyskali kontrolę nad Pasłękiem. W kolejnych latach zamek został wielokrotnie uszkodzony. Pasłęk i jego okolice stały się areną walk pomiędzy zakonem krzyżackim a siłami polskimi. W XVI wieku obiekt ponownie ucierpiał podczas wojny polsko-krzyżackiej prowadzonej za panowania Zygmunta Starego. Późniejsze stulecia również nie oszczędzały zamku.
Jednym z najbardziej dramatycznych momentów był rok 1945, kiedy zamek został niemal doszczętnie spalony. Odbudowę rozpoczęto dopiero w drugiej połowie XX wieku, a część średniowiecznego charakteru udało się przywrócić podczas prac konserwatorskich prowadzonych w latach 50. i 60.
Jak wygląda zamek krzyżacki w Pasłęku?
Choć dzisiejszy wygląd zamku jest efektem licznych przebudów, obiekt zachował wiele gotyckich elementów charakterystycznych dla architektury krzyżackiej. Warownia została wkomponowana w system miejskich fortyfikacji, a jej bryłę dostosowano do naturalnego ukształtowania wzgórza. To właśnie nietypowe położenie odróżnia Pasłęk od wielu innych zamków krzyżackich w Polsce. Na uwagę zasługują zachowane fragmenty murów obronnych oraz elementy gotyckiej ceglanej architektury. Historycy zwracają również uwagę na ślady średniowiecznych systemów ogrzewania i układ dawnych pomieszczeń administracyjnych. W przeszłości zamek posiadał także wieżę bramną i narożne baszty wzmacniające obronę całego kompleksu.
Prowadzone w ostatnich latach badania archeologiczne sugerują, że w pobliżu zamku mogą znajdować się relikty dawnych tuneli i podziemnych przejść. Jedna z hipotez mówi nawet o połączeniu warowni z pobliskim kościołem św. Bartłomieja, choć nie została ona jeszcze potwierdzona.
Co warto zobaczyć w Pasłęku?
Zwiedzanie zamku warto połączyć z poznaniem samego Pasłęka, który jest jednym z najciekawszych historycznych miast regionu. Zachował się tu m.in. gotycki kościół św. Bartłomieja oraz dawna Brama Kamienna. Spacer po centrum pozwala dostrzec ślady dawnego miasta zakonnego i jego wielowiekowej historii. Pasłęk przyciąga spokojniejszą atmosferą niż najbardziej znane miasta Warmii i Mazur. Dzięki temu można uniknąć tłumów i stopniowo odkrywać kolejne miejsca związane z historią państwa krzyżackiego.
W czasie zwiedzania zamku w Pasłęku emocje dodatkowo pobudza opowieść o bursztynowej komnacie, która rzekomo ma być ukryta ok. 10-11 metrów pod północno-wschodnią wieżą. Do tej pory nie udało się jej odnaleźć, choć kilkukrotnie podejmowano próby. Zdaniem niektórych, jest ona zamurowana i doskonale zabezpieczona. Oprócz samej komnaty, w nieodnalezionych jeszcze tunelach mają również spoczywać liczne skarby.
Źródła: hub.pl, historia-wyzynaelblaska.pl, zamkomania.pl
