Spis treści:
- Czy Čičmany to piernikowa wieś?
- Znaczenie Čičman w kulturze ludowej Słowacji
Czy Čičmany to piernikowa wieś?
Baśniowy wygląd słowackiej wioski wynika z misternie wykonanych białych ornamentów na fasadach budynków, które z daleka przykuwają wzrok. Domy w Čičmanach wzniesiono z drewna w konstrukcji zrębowej, podobnie do innych zabudowań w tym górskim rejonie. Skąd tradycja malowania domów? Bielenie wapnem ścian to dobrze znana praktyka, która zapobiegała pękaniu drewna oraz chroniła je przed promieniami słońca i wilgocią. W Čičmanach pierwsze malowidła zdobiły tylko narożniki domów i budynków gospodarczych, a dopiero potem całe ściany. W 1895 roku na Narodowej Wystawie w Pradze Dušan Jurkovič zaprezentował kopię cziczmańskiego domu, która wywołała ogromne emocje.
Osoba tego architekta oraz miłośnika sztuki ludowej miała również ogromny wpływ na obecny wygląd wsi. W 1907, 1921 i w 1945 roku Čičmany uległy zniszczeniu na skutek pożarów, tracąc aż 49 malowanych domów. Jednak Dušan Jurkovič postanowił je zrekonstruować z ogromną starannością i pomocą mieszkańców. Już w 1928 roku zakończono odbudowę oraz ogłoszono konkurs na najpiękniej odnowiony dom, gdzie gospodynie z chęcią malowały ludowe ornamenty na fasadach. Wśród nich można znaleźć proste elementy geometryczne, ale również te z cziczmańskich haftów: baranie rogi, koguty, gwiazdy, pióra, serduszka, kwiaty i dzikie fale oraz kuracie ritky. Nic więc dziwnego, że wiele osób porównuje te domy do lukrowanych pierników.
Znaczenie Čičman w kulturze ludowej Słowacji
Wiele osób myśli, że Čičmany to skansen, ale tak naprawdę od 1977 roku wioska jest pomnikiem ludowej architektury, gdzie 36 malowanych domów uznano za narodowe pamiątki kultury. Do najlepiej zachowanych w wiosce budynku należy Dom Radena oraz Dom Grzegorza, gdzie mieści się muzeum oraz ekspozycja etnograficzna. W Čičmanach dolnych to dziś jest około 130 malowanych budynków, a większość z nich znajduje się wzdłuż głównej ulicy. Warto dodać, że domy te są zamieszkiwane do dziś, a ich właściciele co pewien czas odnawiają białe fasady.
Ornamenty z domów są zaczerpnięte z tradycyjnych strojów ludowych tego regionu, które prezentowano na m.in. strojach sportowców podczas Olimpiady w Londynie oraz Rio. Szczególnie warto zaplanować wycieczkę do tego miejsca zimą, gdzie budynki w śnieżnej scenerii prezentują się bajecznie, ale to nie koniec. W Čičmanach tradycyjnie obchodzony jest karnawał w okresie od święta Trzech Króli po Środę Popielcową, gdzie chłopcy chodzą z turoniem, zbierając m.in. jajka, słoninę, kiełbasę od gospodarzy.
Źródło: idziemydalej.pl, roadtripbus.pl, froufrou.com.pl, zwiedzajacswiat.com, tymrazem.pl.
