Spis treści:
- Trzęsienia ziemi na Podhalu - nietypowa skarpa w Brzegach
- Czy Kotlina Podhalańska była sejsmicznie aktywnym regionem?
Trzęsienia ziemi na Podhalu - nietypowa skarpa w Brzegach
Pierwsze kompleksowe badania paleosejsmiczne w Kotlinie Podhalańskiej przeprowadzili badacze z Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Śląskiego, Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, Uniwersytetu Wrocławskiego i Uniwersytetu w Jenie, a teraz ich opublikowane w czasopiśmie "Geomorphology" wyniki prac pomagają zrozumieć historię sejsmiczną Podhala. Okazało się, że niezwykłych danych dostarczył uskok tektoniczny niedaleko Bukowiny Tatrzańskiej.
Ta widoczna w miejscowości Brzegi skarpa wyróżnia się prostolinijną krawędzią o wysokości dochodzącej lokalnie do 4 metrów i długości ok. 3 kilometrów. Jako że wcześniej nie była znana, a do tego wyglądała jak typowy zapis powierzchniowych przemieszczeń podczas trzęsień ziemi o niebywałej skali, to bardzo szybko stała się ciekawym obiektem badawczym.
Czy Kotlina Podhalańska była sejsmicznie aktywnym regionem?
Kluczem do rozwiązania zagadki tej nietypowej rzeźby terenu na terenie Karpat okazały się dane z lotniczego skanowania laserowego, kartowanie geologiczne i geomorfologiczne terenu, jak również pomiary geofizyczne oraz wykop paleosejsmiczny. Dzięki nim naukowcy potwierdzili obecność strefy uskokowej bezpośrednio pod formą terenową, jak również udowodnili ruchy tektoniczne w plejstocenie, na co wskazywało pionowe przesunięcie osadów o 40 cm. Jednak prawdziwym wyzwaniem stało się oszacowanie wieku uskoku tektonicznego. Badacze zastosowali więc metodę modelowania dyfuzji skarpy, czyli analizowali stopień "wygładzenia" skarpy. Dzięki temu mogli stwierdzić, że najprawdopodobniej ta rzeźba terenu powstała pomiędzy 10 a 50 tys. lat temu. Takie wyniki, a w zasadzie odkrycie pozwala poznać odległą i niesamowitą historię sejsmiczną Karpat oraz wykazać, że ten region nie zawsze był przyrodniczo spokojny.
Źródło: naukawpolsce.pl, gazetakrakowska.pl.
