Spis treści:
- Głuszec - największy kurak leśny
- Ciekawostki o cietrzewiu
- Czym różni się cietrzew od głuszca?
- Jarząbek - najmniejszy wśród kuraków leśnych
Głuszec - największy kurak leśny
Głuszce to ptaki sporych rozmiarów, wielkością przypominające gęsi. Choć są tak okazałe, mało komu udaje się zauważyć je w leśnej gęstwinie. Unikają one ludzi, a na swoje miejsce pobytu wybierają duże, niedostępne lasy. Głuszce znane są ze swoich spektakularnych godów, które wiosną rozpoczynają już od świtu. Ich pieśni mają 4 fazy: klapanie, przypominające dźwięk uderzających o siebie kijków; trelowanie, czyli serie szybkich, klekoczących dźwięków; korkowanie, przypominające wyjmowanie korka z butelki, oraz szlifowanie, przypominające ostrzenie kosy.
Choć globalnie nie są zagrożone wyginięciem, w Polsce już niedługo mogą zniknąć z lasów. Szacuje się, że obecnie populacja głuszca w naszym kraju wynosi zaledwie 500-700 osobników. Przyczyną jest przede wszystkim wycinka lasów w miejscach ich bytowania oraz zwiększanie się populacji lisów i innych drapieżników. Polowanie na głuszce jest obecnie w Polsce zabronione.
Ciekawostki o cietrzewiu
Cietrzew to gatunek kuraka, który jest w Polsce na granicy wymarcia. Tylko w ciągu ostatnich 50 lat jego populacja zmniejszyła się z około 30 tys. egzemplarzy do zaledwie 300-400 sztuk. Cietrzewie potrzebują do życia cichego, odludnego miejsca z dużą ilością przestrzeni. Lubią chłód i śnieżne zimy, dlatego spora część ich populacji żyje w Sudetach i Tatrach. Są to ptaki, które mało kto widział, ale z pewnością wiele osób słyszało - ich odgłosy niosą się nawet na odległość 4 km.
Jest to gatunek bardzo płochliwy i przywiązany do swojego miejsca pobytu, dlatego niechętnie przenoszą się gdzieś indziej, nawet kosztem stresu związanego z płoszeniem ich przez ludzi. Warto wiedzieć, że ptaki te można łatwo przestraszyć, wędrując poza szlakami i wchodząc na tereny objęte ochroną. Spłoszone ptaki muszą uciekać, co naraża je na straty energii - a to jest dla nich zimą po prostu niebezpieczne. Z kolei płoszenie cietrzewi wiosną, w okresie toków (czyli godów) osłabia ich aktywność i powoduje, że populacja ptaków się nie rozrasta.
Czym różni się cietrzew od głuszca?
Cietrzewie różnią się od głuszców dosyć diametralnie. Cietrzewie są uważane za jedne z najładniej ubarwionych polskich ptaków: mają metalicznie połyskujące czarne skrzydła oraz charakterystyczne, jaskrawoczerwone brwi. Dodatkowo wyróżnia je śnieżnobiałe podogonie, upierzone nogi oraz wielkie ogony.
Samice są dużo mniej ekstrawaganckie - ich brązowawe upierzenie pełni funkcję ochronną. Dzięki niemu w czasie wysiadywania jaj i wychowywania piskląt łatwiej jest im się ukryć.
Jeśli chodzi o wygląd, głuszce wypadają przy cietrzewiach dość blado. Mają czarne głowy, szyje i kupry z szarymi cętkami, a jednym "oryginalnym" elementem ich wyglądu jest czerwona plama nad okiem.
Oba gatunki różni także miejsce występowania. Cietrzewie preferują rzadziej porośnięte lasy, z dużą ilością polan, a także łąki i inne otwarte przestrzenie. Z kolei głuszce dobrze czują się w gęstych lasach i na terenach bagiennych.
Jarząbek - najmniejszy wśród kuraków leśnych
Jarząbek to dosyć często występujący w Polsce ptak, którego jednak bardzo trudno wypatrzyć. Podobnie jak jego krewni: głuszec i cietrzew, prowadzi on niezwykle skryty tryb życia. Zamieszkuje stare bory liściaste i mieszane, a swoje gniazda dobrze ukrywa pod drzewami albo krzewami.
Czym wyróżnia się jarząbek? Z daleka, a tak najczęściej widzi go człowiek, nie wygląda szczególnie charakterystycznie: ma dosyć krępą sylwetkę i krótkie nogi, szarawe ubarwienie, a na ogonie czarną pręgę, pod jego szyją można zauważyć czerwone korale, a pod okiem białą plamkę.
Jarząbki są najmniejszymi kurakami w Europie. Potrafią latać, ale robią to niechętnie - raczej na małych dystansach. Ze względu na ich skryty tryb życia, nie wiadomo wiele o ich rodzinach. Badacze są pewni, że jarząbki pozostają wierne swoim partnerkom - jesienią łączą się w pary, a wiosną rozpoczynają gody. Podobnie jak u innych kuraków, zaloty są bardzo widowiskowe, choć w przypadku tego gatunku nie zawsze dochodzi do walk o samice.
Choć obecnie jarząbek nie jest zagrożony wyginięciem, dalsze zanieczyszczenie środowiska i likwidacja lasów mogą doprowadzić do zmniejszenia się jego populacji.
Kuraki leśne, należące do rzędu grzebiących, wydają się być całkiem pospolitymi ptakami. Skąd więc problem z ich malejącą populacją? Choć nie są przysmakiem ani nie mają wartościowego upierzenia, ludzie przyczyniają się do zmniejszania się ich liczby w inny sposób: poprzez wycinkę lasów, gdzie są ich siedliska, a także przez turystykę pozaszlakową.
Źródła: tatromaniak.pl, lasy.gov.pl, zwierzetalowne.pl
