Spis treści:
- Długość palców a zdrowie. Badania z Polski i Wielkiej Brytanii
- Wyniki badań. Wskaźnik 2D:4D jako "odcisk prenatalny"
- Zastosowanie wskaźnika 2D:4D w diagnostyce chorób
- Jak sprawdzić wskaźnik 2D:4D?
Długość palców a zdrowie. Badania z Polski i Wielkiej Brytanii
Zespół badaczy z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi oraz Uniwersytetu w Swansea w Wielkiej Brytanii, przeprowadził badania, których celem było sprawdzenie korelacji między stosunkiem długości drugiego i czwartego palca (2D:4D), a skłonnością do ryzykownego picia alkoholu. Przeprowadzono je na losowo wybranej grupie studentów, składającej się łącznie z 258 osób, z czego 169 stanowiły kobiety.
Eksperyment polegał na przebadaniu obu płci pod kątem ryzyka problematycznego spożywania alkoholu oraz prawdopodobieństwa wystąpienia uzależnienia przy pomocy testu AUDIT (Alcohol Use Disorders Identification Test). Każdy z uczestników badania miał również mierzony stosunek długości 2D:4D.
W 2024 roku badania zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie naukowym "American Journal of Human Biology". Autorzy podkreślają, że wyniki przeprowadzonych badań opisują jedynie korelację, czyli współzależność badanych cech, a nie ich zależności przyczynowo-skutkowe. Wskaźnik 2D:4D może więc pomóc w identyfikacji grup ryzyka i planowaniu skutecznych strategii prewencyjnych.
Wyniki badań. Wskaźnik 2D:4D jako "odcisk prenatalny"
Warto wspomnieć, że stosunek 2D:4D kształtuje się już w pierwszym trymestrze ciąży pod wpływem hormonów płciowych (testosteronu i estrogenu). Omawiany stosunek pozostaje stabilny przez całe życie, dzięki czemu może być używany jako ważny marker diagnostyczny. Okazuje się, że przeważnie u mężczyzn wskaźnik 2D:4D jest niższy niż u kobiet.
Badania wykazały, że mężczyźni z niskim wskaźnikiem 2D:4D mieli jednocześnie wyższe wyniki w teście AUDIT, co oznacza, że byli bardziej narażeni na ryzykowne picie alkoholu oraz występowało u nich większe ryzyko uzależnienia. U kobiet korelacja ta była również obecna, jednak mniej wyraźna.
Skąd ta zależność? Niski wskaźnik 2D:4D jest wynikiem wyższego poziomu testosteronu w okresie prenatalnym. To z kolei może zwiększać ryzyko występowanie zachowań ryzykownych. Wyższy poziom testosteronu u płodów męskich sprzyja później także większej tolerancji na alkohol, przez co mężczyźni piją go więcej niż kobiety.
Zastosowanie wskaźnika 2D:4D w diagnostyce chorób
Oprócz analizy ryzykownych zachowań związanych z alkoholem, wskaźnik 2D:4D znalazł zastosowanie w badaniach nad wieloma innymi schorzeniami gdzie występują różnice płciowe w częstości występowania danych zjawisk.
Naukowcy sprawdzają jego związek z:
- Ginekomastią idiopatyczną – przerostem gruczołów piersiowych u mężczyzn.
- Chorobami nowotworowymi – takimi jak rak piersi, prostaty czy płuc.
- Chorobami autoimmunologicznymi – w tym toczeń i choroby tarczycy.
- Zaburzeniami neurologicznymi – jak autyzm, ADHD, czy choroba Alzheimera.
Badania te sugerują, że wskaźnik 2D:4D może stać się cennym narzędziem diagnostycznym w prewencji niektórych chorób jako marker prenatalnej ekspozycji na hormony. Obecnie jest używany głównie w badaniach naukowych, jednak jego potencjał w praktyce klinicznej jest bardzo obiecujący.
Jak sprawdzić wskaźnik 2D:4D?
Aby obliczyć wskaźnik 2D:4D należy zmierzyć długość drugiego i czwartego palca (od nasady do czubka). Następnie wystarczy podzielić długość palca wskazującego przez długość palca serdecznego.
Przykładowo, jeżeli palec wskazujący ma 7 cm, a serdeczny 8 cm, obliczenia powinny wyglądać następująco: 7 cm ÷ 8 cm = 0.875 (niski wskaźnik 2D:4D). U mężczyzn przeciętny wskaźnik to około 0.96, u kobiet około 0.98.
Źródła: naukawpolsce.pl
Artykuł naukowy przytoczony w tekście: Ślawski, B., Kasielska‐Trojan, A., Manning, J. T., & Antoszewski, B. (2025). Is Alcohol Consumption Pattern Dependent on Prenatal Sex‐Steroids? A Digit Ratio (2D: 4D) Study Among University Students. American Journal of Human Biology, 37(1), e24187.
