Potrafi przetrwać na pustyni. Naukowcy badają niezwykłą roślinę

Atacama w północnym Chile często wskazywana jest jako najsuchsze miejsce na Ziemi. Nie bez powodu. W niektórych jej rejonach jeszcze nigdy nie zanotowano opadów deszczu, a w innych pada 2-4 razy na 100 lat. Średnia opadów to zaledwie 2 mm. Życie w takich warunkach wydaje się niemożliwe, a jednak niektóre rośliny potrafią tam przetrwać. Chociaż okazjonalnie kwitnie tam ok. 200 gatunków rodzimych roślin, to najliczniej występuje i najlepiej radzi sobie Cistanthe longiscapa.

Ziarna i cebulki przez lata spoczywają pod ziemią, a gdy w końcu nadejdzie deszcz, pustynia zaczyna rozkwitać. To zjawisko znane jest jako "desert bloom" lub "desierto florido". W 2025 roku na Atacamie spadło aż 60 mm deszczu, co doprowadziło do spektakularnego rozkwitu kolorowych kwiatów.

Cistanthe longiscapa jest gatunkiem rośliny jednoletniej, która przez lata potrafi pozostać w stanie uśpienia w postaci nasion lub cebulek. Gdy warunki staną się odpowiednie, zaczyna gwałtownie kwitnąć. Jej różowe i kolorowe kwiaty sprawiają surrealistyczne wrażenie na suchej pustyni.

W Chile jej lokalna nazwa to “pata de guanaco", co oznacza “noga gwanako" i nawiązuje do gwanako andyjskiego, czyli ssaka z rodziny wielbłądowatych żyjącego m.in. w Chile. Ten kwiat stał się symbolem kwitnącej pustyni.

Zmiany klimatu i rosnące ryzyko susz stanowią jedno z największych wyzwań dla rolnictwa na świecie. Jak nakarmić coraz liczniejszą populację przy coraz mniejszej dostępności wody? Roślina Cistanthe longiscapa może udzielić częściowej odpowiedzi.

Zespół z Uniwersytetu Andres Bello w Chile sekwencjonuje genom tej rośliny i bada ekspresję genów w warunkach stresu wodnego. Ich celem jest zidentyfikowanie genów, które można przenieść do roślin uprawnych, by zwiększyć ich odporność na suszę.

Cistanthe longiscapa opanowała fotosyntezę typu CAM (Crassulacean Acid Metabolism), czyli magazynowania nocą CO₂ w formie kwasów organicznych i przeprowadzanie głównej części fotosyntezy w ciągu dnia przy zamkniętych szparkach. Rozdzielenie procesów fotosyntezy w czasie pomaga roślinie minimalizować utratę wody. Jeśli uda się zastosować ten sam system w roślinach uprawnych, będą one w stanie przetrwać dłuższe okresy bez wody.

CAM nie jest nowością, ponieważ jest to mechanizm wykorzystywany m.in. przez kaktusy, storczyki, agawy czy ananasy. Jednak roślina Cistanthe longiscapa wykazuje większą elastyczność, ponieważ potrafi "przełączać się" między CAM a C3, czyli popularniejszą formą fotosyntezy, co przekłada się na znacznie lepsze dostosowanie do ekstremalnie trudnych warunków,

Źródła: apnews.com, devdiscourse.com, reuters.com, focus.pl, wodnesprawy.pl