Spis treści:
- Pierwsze wiosenne grzyby jadalne
- Czym się różni piestrzenica od smardza?
- Mniej popularne wiosenne grzyby jadalne
- O czym pamiętać w czasie grzybobrania?
Wiosenne grzybobranie ma zupełnie inny rytm niż jesienne. Zamiast borowików i podgrzybków pojawiają się gatunki z zupełnie innej grupy systematycznej. Są to workowce. To właśnie do nich należą m.in. smardze i piestrzenice. W czasie zbierania grzybów trzeba wykazać się ostrożnością i odpowiedzialnością.
Pierwsze wiosenne grzyby jadalne
Najbardziej znanym symbolem wiosennego grzybobrania jest popularny smardz. W Polsce można znaleźć kilka jego gatunków, m.in. smardza jadalnego (Morchella esculenta), stożkowatego czy półwolnego. Najwięcej owocników pojawia się w kwietniu i maju, ale można ich szukać już od marca. Co istotne, smardze są objęte ochroną częściową, a ich zbieranie w wielu miejscach wiąże się z dotkliwą karą. Można je zbierać na prywatnym terenie. Te grzyby często wyrastają na świeżo rozsypanej korze drzew iglastych, na trawnikach i w pobliżu jabłoni.
Smardze mają ok. 10 cm wysokości i wyróżniają się owocnikiem o średnicy 2-4 cm. Ich kapelusze w pierwszej chwili mogą odstraszyć niewprawnego grzybiarza. Zbudowane są z licznych jam i żeberek. Wnętrze owocnika jest puste, co jest istotnym elementem rozpoznawczym.
Wczesną wiosną w lasach pojawia się też czarka austriacka (Sarcoscypha austriaca). Jej zbiory można rozpocząć już w marcu, a czasem pojawia się nawet w lutym. Ten grzyb o charakterystycznym czerwonym kapeluszu do 2014 roku był pod ochroną. Czarka szkarłatna jest ceniona przez smakoszy.
Czym się różni piestrzenica od smardza?
Największym zagrożeniem podczas wiosennego grzybobrania jest pomylenie smardza z piestrzenicą kasztanową (Gyromitra esculenta). Ten grzyb zawiera gyromitrynę, czyli toksynę prowadzącą do uszkodzenia wątroby, nerek i układu nerwowego. Pierwsze objawy mogą pojawić się po czterech do nawet kilkunastu godzin od spożycia grzyba.
Na szczęście różnice w budowie tych dwóch grzybów są wyraźne, więc wystarczy uważnie analizować swoje zbiory. Smardz ma regularny, komorowy kapelusz przypominający plaster miodu, a jego wnętrze jest całkowicie puste. Natomiast piestrzenica ma kapelusz o nieregularnej, mózgowatej powierzchni. Jej kapelusz zwykle jest ciemniejszy, a po przekrojeniu często wypełniają go wyraźne przegrody.
Mniej popularne wiosenne grzyby jadalne
Chociaż to właśnie smardze i czarki kojarzą się z wiosennym grzybobraniem, to niektórzy decydują się zbierać mniej znane grzyby. Wśród nich jest szyszkówka świerkowa (Strobilurus esculentus) wyrastająca z szyszek świerkowych. To malutkie grzyby, które rosną w dużych gromadach.
Interesującym grzybem jest też krążkownica wrębiasta (Discina ancilis), która wyrasta w pobliżu pni drzew iglastych. Bywa wykorzystywana jako dodatek do dań. Te grzyby należy starannie ugotować przed spożyciem.
O czym pamiętać w czasie grzybobrania?
Podczas wiosennego grzybobrania należy zachować ostrożność i zbierać tylko te grzyby, które nie wzbudzają żadnych wątpliwości. W razie niepewności lepiej zostawić owocniki lub oddać je do oceny eksperta. Często powtarzane informacje o tym, że wszystkie grzyby jadalne mają rurki, a trujące mają blaszki, nie są dobrym kryterium. Lepiej też unikać próbowania kawałka surowego grzyba, bo nawet śladowa ilość toksyny może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych.
Planując wiosenne zbieranie grzybów, warto zadbać o odpowiedni strój. W tym czasie pojawiają się nie tylko grzyby, ale również kleszcze. Dlatego ważne jest, żeby założyć długie spodnie i koszulę lub bluzę z długim rękawem. Najlepiej, jeśli ubrania przylegają do ciała lub mają ściągacze. Buty powinny być zakryte. Zaleca się również, żeby ubranie było jasne, co ułatwi zauważenie ciemnego kleszcza.
Źródła: lasy.gov.pl, agroprofil.pl, grzyby.pl, magazyn.salamandra.org.pl
