Spis treści:
- Dwór obronny w Szymbarku - renesansowy rarytas
- Co jeszcze skrywa Szymbark?
Dwór obronny w Szymbarku - renesansowy rarytas
Kasztel w Szymbarku to malowniczy dwór obronny znajdujący się na skarpie rzeki Ropy w województwie małopolskim. Czym się wyróżnia i dlaczego przenosi odwiedzających we włoski klimat? Kasztel był dawną siedzibą urzędnika dworskiego, który ściągał daniny dla króla, ale nie w Szymbarku. Ten budynek nazywany jest tak, ponieważ stanowi świetnie zachowany przykład kasztelu polskiego, czyli dworu obronnego charakterystycznego dla epoki renesansu.
Budowę kasztelu w Szymbarku rozpoczęto w pierwszej połowie XVI wieku, wzniesiony został na planie prostokąta o wymiarach 20 x 13 m. Wyróżnia go attyka arkadowa oraz dekoracja sgraffitowa, ale przede wszystkim cztery baszty narożne, czyli wieże alkierzowe. Ten dwór obronny ma trzy kondygnacje: piwnicę, parter i piętro, przez lata pełnił funkcję nie tylko obronną, ale też mieszkalną oraz reprezentacyjną. Z oryginalnych elementów możemy dzisiaj podziwiać kamienne obramienie drzwi, malowidła ścienne oraz fragmenty kominków.
Mieszkano w nim do XVIII wieku, a po pierwszych właścicielach Gładyszach kasztel należał do m.in. Strońskich, Siedleckich, Bronikowskich. Natomiast od XIX wieku w kasztelu był magazyn na zboże oraz gorzelnia. Dopiero w latach 50. XX wieku budynek remontowano, a od 2011 jest dostępny dla zwiedzających, gdzie mieści się Ośrodek Konferencyjno-Wystawienniczy “Kasztel w Szymbarku", jako oddział Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach.
Co jeszcze skrywa Szymbark?
Naprzeciwko kasztelu znajduje się drewniany dworek z 1920 roku przeniesiony z Gorlic, na miejsce dawnego dworku modrzewiowego z XVIII wieku. Tuż obok można zobaczyć również oficynę dworską, w której równie często odbywają się wydarzenia kulturalne. Jednak to nie koniec atrakcji, ponieważ po drugiej stronie ulicy mieści się Skansen Wsi Pogórzańskiej im. Prof. Romana Reinffusa w Szymbarku. Liczy zaledwie 2 ha, ale mieści aż 15 budynków, które zachwycają architekturą i wnętrzem. Na zwiedzających czekają tam stodoły, obory, kuźnia, wiatrak, chałupa dymna, studnia, olejarnia oraz piec garncarski.
Co więcej, w skansenie można zobaczyć wystawę strojów ludowych tego regionu, sprzęty codziennego użytku np. narzędzia rolnicze, wozy konne, sanie i wystawę ziół, jakie stosowali na co dzień Pogórzanie. Na terenie skansenu w Szymbarku znajduje się też ekspozycja poświęcona Bitwie pod Gorlicami z 1915 roku, która określana jest przez historyków jako “Małe Verdun". Bardzo często w tym w malowniczym miejscu Beskidu Niskiego, zarówno w kasztelu, jak i skansenie organizowane są wystawy plenerowe, wydarzenia folklorystyczne oraz warsztaty muzealne.
Źródło: muzeum.gorlice.pl, plannawypad.pl, zamkinaszlaku.pl, mojamalopolska.pl.
