To jeden z najpiękniejszych zabytków Podhala. Drewniana kaplica robi wrażenie

Kaplica, która zaliczana jest do najpiękniejszych zabytków Zakopanego oraz Podhala powstała w 1906 roku z inicjatywy rodziny Uznańskich, właścicieli terenów Jaszczurówki oraz Poronina i Szaflar. Projekt góralskiej kaplicy w 1904 roku zlecono Stanisławowi Witkiewiczowi, czyli twórcy stylu zakopiańskiego dominującego w latach 1891-1914, który był także ojcem Witkacego. Czym wyróżnia się styl zakopiański?

Warto pamiętać, że styl zakopiański pojawiał się nie tylko w architekturze drewnianej, ale również we wzornictwie i sztuce użytkowej oraz nawiązywał do miejscowej tradycji budowlanej i rzemieślniczej. Jednak kaplica na Jaszczurówce należała do ostatnich projektów Witkiewicza, gdzie podczas jej budowy ważną rolę mieli miejscowi rzemieślnicy, korzystający z tradycyjnych metod i materiałów. Dzięki temu, kaplica w kształcie prostokąta została wzniesiona na wysokiej granitowej podmurówce z przepruciami arkadowymi oraz częściowo podpiwniczona. Ściany zbudowano w konstrukcji zrębowej, natomiast dwuspadowy dach ma charakterystyczną czworoboczną sygnaturkę oraz szczyty gdzie znajdują się "wschodzonce słonecka".

Nad wejściem można podziwiać drewnianą figurkę Chrystusa Frasobliwego, ale wnętrze kaplicy jest równie imponujące. Ogromne wrażenie wywołuje rzeźbiony w drewnie ołtarz główny z kolorowymi witrażami przedstawiającymi Orła Białego i wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej oraz litewską Pogoń i Matkę Boską Ostrobramską. Poza nim uwagę przykuwają elementy charakterystyczne dla stylu zakopiańskiego m.in. kołkowania, słonecka i pazdury w dekoracji szczytów, odrzwia wejściowe główne i do zakrystii, jak również łuk tęczowy, które świadczą o kunszcie snycerskim Podhala. W latach 50. XX wieku kaplica witkiewiczowska na Jaszczurówce zyskała dwa ołtarze: Matki Bożej z Dzieciątkiem i św. Józefa oraz dębowy żyrandol i malowane na szkle stacje Drogi Krzyżowej.

Od 1984 roku opiekę duszpasterską nad kaplicą pełnią Księża Marianie - z parafii na Cyrhli, natomiast formalnie ochrona zabytku spoczywa na Tatrzańskim Parku Narodowym. Właśnie w tym roku TPN poinformował o planowanych pracach konserwatorskich i restauratorskich w kaplicy, co spowoduje, że zostanie ona czasowo zamknięta dla turystów. Planowane prace mają dotyczyć m.in. konserwacji elementów konstrukcyjnych i wystroju kaplicy, modernizację oświetlenia zewnętrznego oraz wykonanie nowych, podziemnych instalacji technicznych np. przeciwpożarowych. Kiedy kaplica na Jaszczurówce zostanie zamknięta? TPN wskazuje, że prace ruszą dopiero w III kwartale 2026 roku.

Źródło: jaszczurowka.org, gazetakrakowska.pl, zabytek.pl.