Spis treści:
- Jak wygląda aksolotl?
- Skąd nazwa aksolotl?
- Hodowla aksolotla w akwarium jest możliwa?
- Aksolotl regeneruje się w nieskończoność?
Jak wygląda aksolotl?
Aksolotl meksykański jest przedstawicielem płazów ogoniastych. Bywa nazywany salamandrą meksykańską lub "wieczną kijanką". Skąd wzięło się to drugie określenie? Bo przez całe życie pozostaje w stadium larwalnym. Zwierzę ma szeroką głowę z niewielkimi czarnymi oczami i dużym pyskiem. Po połknięciu jedzenia często otwiera usta, a czasem ich kąciki po prostu są lekko zadarte, dlatego sprawia wrażenie nieustannie uśmiechniętego.
Dorosłe osobniki mają zazwyczaj od 23 do 28 cm długości, choć można spotkać większe okazy (35-40 cm). Masywny tułów płaza jest zakończony ogonem ze spłaszczoną płetwą, a kończyny są krótkie i wyjątkowo delikatne. Kolory aksolotli żyjących na wolności nie przyciągają uwagi. Najczęściej są szaro-czarne lub brązowe z licznymi ciemnymi plamkami. Hodowlane prezentują się bardziej efektownie. Można znaleźć okazy o różnych odcieniach szarości, miedziane, złote, białe, biało-różowe, albo spotkać albinosa, którego skóra jest niemal przezroczysta.
Skąd nazwa aksolotl?
Naturalne środowisko płaza to słodkie wody meksykańskiego jeziora Xochimilco. Wcześniej był jeszcze spotykany w jeziorze Chalco, które wyschło. Aksolotl zamieszkuje płytką strefę jeziora i przylegające do niego kanały do głębokości jednego metra. Ukrywa się wśród konarów, roślinności wodnej i głazów.
Meksykańskie pochodzenie płaza wpłynęło również na jego nazwę. Słowo "aksolotl" wywodzi się z języka uto-azteckiego, w którym "atl" oznacza "wodę", a "xolotl" to imię jednego z bogów. Według legendy zmienił on swoją formę, aby uniknąć złożenia w ofierze. Aztekowie czcili aksolotla jako święte zwierzę. Jednak nie chroniło to płazów przed znalezieniem się w menu ludzi. Gdy aksolotle były jeszcze powszechne, można je było kupić na targach.
Hodowla aksolotla w akwarium jest możliwa?
W środowisku naturalnym płaz wybiera czyste i dobrze natlenione wody, niskie temperatury i piaszczyste dno pokryte szatą roślinną. W ciągu dnia nie jest aktywny. Aby zdobyć pożywienie, musi stanąć na czatach. Żywi się bezkręgowcami i mniejszymi rybkami. Wśród aksolotlów zdarzają się przypadki kanibalizmu. Zjadają nawet swoje potomstwo.
Aksolotle dotarły do Europy już w XIX wieku. Są chętnie kupowane do domowych akwariów również w Polsce. Wyglądają niezwykle przyjaźnie, więc mogą wzbudzać zainteresowanie dzieci. Co ważne aksolotle nie są agresywne w stosunku do ludzi. Jednak przed ewentualnym zakupem warto wiedzieć, że aksolotle są wybredne. Trzeba im zapewnić odpowiednie warunki, np. przestronne akwarium, odpowiednią temperaturę wody. Aksolotle mają też ulubione pożywienie. W ich menu przysmakami są m.in. muchy, dżdżownice, świerszcze.
To, ile żyje aksolotl jako zwierzę domowe, zależy w dużym stopniu od warunków. W hodowli przy właściwej pielęgnacji średnia długość życia aksolotla wynosi około 15 lat.
Aksolotl regeneruje się w nieskończoność?
"Wieczne kijanki" mają duże zdolności regeneracyjne. Gdy ulegną wypadkowi, potrafią odtworzyć usunięte skrzela, ogon czy kończyny. Od pewnego czasu wiadomo też, że potrafią zrobić to z tkanką mózgową. Naukowcy nie mieli jednak dowodów, czy odtworzone neurony potrafią spełniać dokładnie tę samą funkcję, co utracone. Najnowsze wyniki badań opublikowane w "Science" dowodzą, że tak.
Czas potrzebny na odtworzenie części ciała zależy od wielu czynników. Ważny są m.in. wiek i stan zdrowia aksolotla. Płaz może odbudować swoje kończyny więcej niż jeden raz, ale naukowcy wiedzą już, że nie dzieje się to w nieskończoność.
Jakie znaczenie tego typu badania dla ludzi? Ich wyniki mogą zostać w przyszłości wykorzystane w leczeniu rozległych uszkodzeń mózgu lub ciała człowieka. Jednak zanim to nastąpi, kluczowe będzie udzielenie odpowiedzi m.in. na pytanie, czy procesy zachodzące u aksolotli da się odtworzyć u innych kręgowców.
Źródła: akwarium.gdynia.pl, britannica.com, zooplus.pl, neurosciencenews.com, wildlifeinformer.com, terrarium.com.pl, weterynek.pl, wildlifeinformer.com
