Spis treści:
- Lodowa plaża — co to za zjawisko?
- Gdzie można zobaczyć lodową plażę?
- Czy zjawisko pojawi się również w tym roku?
Zima nad polskim morzem może być naprawdę magiczna. Co jakiś czas występuje tam zjawisko lodowej plaży. Kiedy można się go spodziewać? Sprawdzamy.
Lodowa plaża — co to za zjawisko?
Jest to zjawisko ściśle związane z mrozem. W czasie wyjątkowo niskich temperatur zamarza nie tylko powierzchnia płytkiej wody przy brzegu, ale również sama plaża — a dokładniej jej część nasycona wilgocią. Piasek przesiąknięty wodą morską tworzy z czasem twardą, białawą skorupę lodową, którą można dostrzec przede wszystkim tam, gdzie fale są spokojniejsze.
To właśnie dlatego pierwsze lodowe struktury pojawiają się przy brzegu, gdzie Bałtyk ma mniej energii, fale są niższe, a chłód działa skuteczniej. Warto pamiętać, że Morze Bałtyckie zamarza zdecydowanie łatwiej niż oceany — zawiera bowiem tylko około 0,7% soli, podczas gdy przeciętny ocean aż 3,5%. Mniej słona woda nie potrzebuje niższej temperatury, by stać się lodem. W przypadku Bałtyku wystarczy około -0,7°C, by proces zamarzania ruszył pełną parą.
Lód zawsze tworzy się najpierw na powierzchni — jest lżejszy od wody, dlatego unosi się jak pływający pancerz. A gdy mrozy utrzymują się długo, pokrywa lodowa może stać się naprawdę imponująca. W północnych rejonach Bałtyku, jak Zatoka Botnicka czy wschodni kraniec Zatoki Fińskiej, potrafi osiągać nawet 30 cm grubości — tyle, by mógł po niej przejechać samochód. W Polsce to rzadkość, ale zdecydowanie nie coś niespotykanego.
Lód na powierzchni morza wpływa jednak nie tylko na krajobraz, ale również na życie morskich organizmów. Gruba pokrywa ogranicza wymianę gazową oraz dopływ światła, co utrudnia fotosyntezę i może prowadzić do niedoboru tlenu. Zwierzęta zmiennocieplne potrafią przetrwać krótkie okresy mrozu — wiele z nich zakopuje się w osadach lub zapada w letarg. Problem pojawiłby się dopiero wtedy, gdyby zima była długa i wyjątkowo sroga, co mogłoby zagrozić m.in. małżom i innym bezkręgowcom.
Zobacz także: Wyjątkowe znalezisko w jeziorze. Leżały pod wodą od średniowiecza
Gdzie można zobaczyć lodową plażę?
W Polsce lodowa plaża nie jest zjawiskiem codziennym — szczególnie w ostatnich latach, gdy zimy stały się łagodniejsze. Jeszcze dekadę temu w Zatoce Puckiej można było swobodnie spacerować po lodzie. Dziś podobne widoki częściej nas zaskakują, niż dziwią.
Jednak gdy mróz naprawdę trzyma, lodową plażę można zobaczyć m.in.:
- na Wyspie Sobieszewskiej,
- w rejonie Zatoki Gdańskiej,
- na brzegach Zalewu Wiślanego.
To właśnie tam najwcześniej i najłatwiej tworzą się lodowe formacje — w płytkiej wodzie, przy spokojniejszych falach i nasyconym wodą piasku.
Czy zjawisko pojawi się również w tym roku?
Ostatnim razem, kiedy lodowa plaża zachwyciła turystów, była zima w 2021 roku. Do dzisiaj możemy oglądać zdjęcia z tamtego okresu — robią spore wrażenie. W tym roku również będziemy mogli podziwiać zjawisko, jeżeli prognozy o kilkutygodniowych mrozach się sprawdzą. Niska temperatura powietrza błyskawicznie ochładza wodę przy brzegu, a tam, gdzie morze jest płytkie i spokojne, proces ten zachodzi wyjątkowo szybko. Każdy kolejny dzień mrozu to większa szansa na spektakularne lodowe krajobrazy.
Warto jednak pamiętać, że obecność lodowych plaż to nie "dowód na brak globalnego ocieplenia". Klimat to system naczyń połączonych, a lokalne ochłodzenia nie zaprzeczają globalnym trendom. Przeciwnie — część naukowców uważa, że zmiany klimatu mogą wpływać na prądy morskie, a to z kolei może przynosić do Europy zimniejsze zimy, mimo że średnia temperatura na świecie nadal rośnie.
Źródło: national-geographic.pl
