Liczenie ptaków w siedmiu krajach Europy. Każdy może wziąć udział

Ptasia Godzinka to coroczne liczenie ptaków przy karmnikach. Ta prosta czynność pozwala naukowcom monitorować liczebność ptaków zimujących oraz ich zachowania. Projekt powstał w 2019 roku w Czechach. W Polsce jest organizowany po raz pierwszy przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków i ma zastąpić dotychczasowe zimowe Ptakoliczenie.

W akcję może włączyć się każdy chętny. Nie jest do tego potrzebne duże doświadczenie ornitologiczne, a jedynie chęci i odrobina czasu. Liczenie trwa godzinę i odbywa się w styczniu, kiedy ptaki najchętniej odwiedzają karmniki. Warto wyposażyć się w album ptaków (np. w wersji elektronicznej), żeby być w stanie odróżnić poszczególne gatunki.

Każda obserwacja ornitologiczna ma duże znaczenie. Dzięki zebranym wynikom naukowcy mogą sprawdzić, które gatunki najczęściej odwiedzają karmniki, jakie są ich preferencje żywieniowe i jak zmienia się liczebność ptaków w różnych regionach. Uczestnicy projektu nie tylko wspierają naukę, ale też nawiązują bliższy kontakt z przyrodą. Przy tej okazji można nauczyć się rozpoznawać niektóre gatunki ptaków.

Ptasia Godzinka obejmuje siedem krajów: Polskę, Czechy, Niemcy, Austrię, Szwajcarię, Słowację i Serbię. Metodyka liczenia jest ujednolicona, dzięki czemu dane z różnych państw można porównywać i analizować w skali międzynarodowej.

To bardzo proste. Wystarczy obserwować karmnik i notować ilość przylatujących do niego ptaków różnych gatunków. Co istotne, dla każdego gatunku notuje się największą grupę osobników zaobserwowanych jednocześnie, ponieważ w ten sposób uniknie się kilkukrotnego liczenia tego samego osobnika. Kiedy do karmnika przyleci 5 sikorek, notuje się 5 sikorek. Jeśli chwilę później przyleci 7 sikorek, to poprzedni wynik należy wykreślić i wpisać nowy.

Obserwacje można prowadzić w dowolnym miejscu. Może to być karmnik na działce lub w ogródku, a ptaki można liczyć z okna domu. Jednak nie musi to koniecznie być karmnik. Liczenie ptaków można przeprowadzić też w lesie albo w parku. Uwzględnia się wszystkie zaobserwowane ptaki - przylatujące do karmnika, przysiadające w okolicy oraz przelatujące w pobilżu. Podczas liczenia trzeba zostać w jednym miejscu, żeby nie poszerzać obszaru obserwacji, ponieważ to by zniekształciło wyniki.

W 2026 roku Ptasia Godzinka rozpoczyna się 16 stycznia i trwa do niedzieli 18 stycznia. W tym czasie liczymy ptaki równo przez godzinę o dowolnie wybranej przez siebie porze.

Wyniki można notować w arkuszu lub notatniku, a następnie spokojnie przenieść je do formularza, który o północy z 15 na 16 stycznia zostanie udostępniony na stronie ptasiagodzinka.otop.org.pl. Czas na jego uzupełnienie mija po tygodniu. Drugą opcją jest skorzystanie z formularza elektronicznego i wypełnianie go na bieżąco podczas obserwacji. W ten sposób będzie można skuteczniej podać dodatkowe informacje, takie jak bliskość krzewów i lasów oraz to, czy ptaki przysiadły, czy jedynie przelatywały.

Ptasia Godzinka OTOP to znakomity pretekst do spędzenia czasu na świeżym powietrzu w otoczeniu przyrody. Obserwacja ptaków jest nie tylko przyjemnym zajęciem, ale też daje wiele cennych informacji oraz pozwala przyczynić się do lepszego zrozumienia ptaków i ich zachowań.

Źródła: ptasiagodzinka.otop.org.pl, ekoetos.pl, wodnesprawy.pl