Spis treści:
- Rozpoczęła się pierwsza polska misja naukowa w kosmosie
- Jakie eksperymenty naukowe będzie realizował Sławosz Uznański-Wiśniewski?
- Co jeszcze warto wiedzieć o misji IGNIS?
Artykuł został pierwotnie opublikowany 9.06.2025 roku, aktualizacja nastąpiła 25.06.2025 roku.
Rozpoczęła się pierwsza polska misja naukowa w kosmosie
25 czerwca 2025 roku jest niezwykłą datą dla polskich badań kosmosu, załoga misji Axiom 4 jest już wynoszona na orbitę przez rakietę Falcon 9 w kapsule Crew Dragon z Centrum Kosmicznego im. Johna F. Kennedy’ego na Florydzie! Według planu Sławosz Uznański-Wiśniewski ma dotrzeć na Międzynarodową Stację Kosmiczną jutro (26.06) około godziny 13 czasu polskiego.
Polski astronauta znajdzie się tam razem z Peggy Whitson, Shubhanshu Shukla oraz Tiborem Kapu. Nie jest to jedyny polski akcent, ponieważ po raz pierwszy będziemy realizować kosmiczny projekt badawczy w ramach misji IGNIS!
Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) podpisała kontrakty z polskimi instytucjami i firmami na realizację eksperymentów na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Będą one obejmowały m.in. badania wpływu długotrwałego pobytu w kosmosie na zdrowie psychiczne człowieka, działanie zaawansowanych jednostek AI w warunkach niskiej grawitacji, monitorowanie poziomu hałasu na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, czy wykorzystanie mikroglonów w przyszłych misjach kosmicznych i medycynie kosmicznej.
Jakie eksperymenty naukowe będzie realizował Sławosz Uznański-Wiśniewski?
- Immune Multiomics — Wojskowa Akademia Techniczna
Badanie wpływu środowiska kosmicznego na proces odczytywania informacji zawartych w DNA i wykorzystania go do produkcji m.in. białek. Jak również metylację DNA (proces biochemiczny) w jednojądrzastych komórkach krwi, które są kluczowe dla układu odpornościowego człowieka. Pozwoli to na zwiększenie wiedzy o reakcji organizmu na infekcje.
- Leopard — KP Labs
Sztuczna inteligencja w kosmosie pozwoli na przetwarzanie danych. Dzięki temu być może w przyszłości pomoże to w nawigacji sprzętu kosmicznego!
- EEG Neurofeedback — Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku
Ten eksperyment odnosi się do sfery psychicznej, ponieważ będzie badał oraz kontrolował fale mózgowe załogi, jak również obniżał poziom stresu wywołany izolacją na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.
- Astro Performance (Mollis Textus)- Smart Diagnostics
Eksperyment pokazujący wpływ misji na tkanki miękkie człowieka oraz sposoby ich adaptacji do warunków.
- Wireless Acoustics - Svantek
Polegać ma na demonstracji technologii pomiaru hałasu, co umożliwi dostęp do stałego monitorowania warunków akustycznych oraz przełoży się na bezpieczeństwo przyszłych misji kosmicznych.
- Space Volcanic Algae - Extremo Technologies
Pozwoli to na produkcję tlenu w zamkniętym obiegu oraz na zastosowanie mikroglonów w medycynie kosmicznej. Dzięki sprawdzeniu ich zdolności do przetrwania w środowisku kosmicznym.
Jakie pozostałe badania przeprowadzone zostaną podczas misji Ax-4?
Mxene in LEO - Akademia Górniczo-Hutnicza,
PhotonGrav - Cortivision,
Scalable Radiation Monitor - Sigma Labs,
Stability of Drugs - Centrum Materiałów Polimerowych i Węglowych Polskiej Akademii Nauk,
Yeast TardigradeGene - Uniwersytet Szczeciński, Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu i Uniwersytet Śląski w Katowicach,
AstroMentalHealth — Uniwersytet Śląski,
Human Gut Microbiota - Wojskowa Akademia Techniczna,
Co jeszcze warto wiedzieć o misji IGNIS?
Słowo to z łaciny oznacza ogień, co według Polish Space Agency ma wpłynąć na "rozpalenie polskiego sektora kosmicznego". Motywem tej wyprawy jest nawiązujący do polskiego godła biało-czerwony orzeł. Można też dostrzec w tle kontury tatrzańskiej Orlej Perci, ale także Gwiazdozbiór Tarczy oraz Międzynarodową Stację Kosmiczną. Co o wyprawie i badaniach uważa polski astronauta?
To z pewnością jeden z najważniejszych dni w moim życiu, ale też wyjątkowy moment dla polskiej nauki i polskiego udziału w eksploracji kosmosu – docenienie naszych osiągnięć i podkreślenie potencjału. Jako Polak jestem dumy, że będę reprezentował nasz kraj przy realizacji wspólnego, europejskiego programu kosmicznego. Nasz udział w nim już jest istotny. Jestem przekonany, że będzie znacząco większy.
Na Ziemię Misja Ax-4 wróci za dwa tygodnie, a w jej czasie Sławosz Uznański-Wiśniewski ma również przeprowadzić 30 pokazów edukacyjnych oraz popularnonaukowych. Po starcie w kosmos polski astronauta powiedział takie słowa:
Drogie Polki i Polacy. Dziś robimy ogromny krok w stronę przyszłości technologicznej Polski. Polski opartej na nauce, wiedzy i wizji. Ta misja będzie początkiem epoki, w której nasza odwaga i nieustępliwość kształtują nowoczesną Polskę. Dla nas i dla przyszłych pokoleń. Kosmos zawsze jednoczył ludzi. Zabieram dziś z Ziemi cząstkę każdego z was, waszej siły, waszej nadziei, waszego zaufania.
Źródło: polsa.gov.pl, geekweek.interia.pl.
