Samotna góra pod Rzymem. Antyczne znaleziska na Monte Soratte

Monte Soratte znajduje się w regionie Lacjum, niedaleko miejscowości Sant'Oreste, na północ od Rzymu. Góra wyróżnia się na tle otaczającego ją krajobrazu, ponieważ samotnie dominuje nad płaską doliną Tybru. Ma około 691 metrów wysokości i ciągnie się na długości ponad 5 kilometrów. Fanom gatunku przywodzi na myśl Samotną Górę znaną z "Hobbita" J.R.R. Tolkiena. Szczególnie że wiele osób wierzy w ukryte w jej wnętrzu skarby.

To odosobnione położenie sprawia, że góra Monte Soratte już w starożytności uznawana była za miejsce wyjątkowe. Rzymianie traktowali ją jako świętą górę, a w średniowieczu na jej zboczach powstawały pustelnie i klasztory. Obecnie cały obszar objęty jest ochroną jako rezerwat przyrody.

Góra Monte Soratte nie jest wygasłym wulkanem jak Ostrzyca czy Puy de Pariou. Ta niezwykła góra zbudowana jest głównie z wapieni i skał osadowych pochodzenia morskiego, które formowały się miliony lat temu na dnie pradawnego morza. Jednak cały region Lacjum pozostaje silnie związany z aktywnością wulkaniczną środkowych Włoch. W przeszłości pobliskie pola wulkaniczne oraz ruchy tektoniczne wpływały na kształtowanie okolicy. Monte Soratte jest geologiczną anomalią, ponieważ to wapienny masyw wyrastający pośród terenów o zupełnie innym pochodzeniu geologicznym. Miliony lat temu ten obszar prawdopodobnie nie był samotną górą, a samotną wyspą.

Monte Soratte słynie z rozbudowanych form krasowych. W wapiennych skałach przez tysiące lat woda wydrążyła liczne groty oraz pionowe zapadliska. Niektóre z nich osiągają znaczne głębokości i od dawna budziły lęk lokalnej społeczności. Najbardziej znaną naturalną grotą jest Grotta di Santa Lucia. Ten system jaskiń ma ogromne znaczenie przyrodnicze, ponieważ panują tam specyficzne warunki, odpowiednie dla żyjących tam nietoperzy i drobnych zwierząt charakterystycznych dla środowisk krasowych.

Co ciekawe, różnice między nasłonecznionymi i zacienionymi zboczami góry znacząco wpływają na roślinność. Na Monte Soratte można znaleźć gatunki roślin typowych dla klimatu śródziemnomorskiego i umiarkowanego. Ta różnorodność sprawiła, że teren został objęty ochroną przyrodniczą.

Rezerwat Monte Soratte zajmuje powierzchnię 400 ha i chroni wyjątkowy ekosystem wyróżniający się na tle doliny Tybru. W lasach mieszkają lisy, jeże, popielice oraz liczne gatunki ptaków drapieżnych, w tym sokół wędrowny. Oprócz tego jaskinie Monte Soratte zamieszkują liczne gatunki nietoperzy. Dzięki izolowanemu położeniu góra stała się naturalną "wyspą biologiczną". Część lokalnej flory i fauny rozwijała się tutaj w odmiennych warunkach niż na okolicznych terenach. To jeden z powodów, dla których Monte Soratte jest dziś ważnym obiektem badań przyrodniczych i geologicznych.

Na Monte Soratte zachowały się ślady starożytnych miejsc kultu oraz późniejszych zabudowań religijnych, choć większość antycznych konstrukcji przetrwała jedynie częściowo. Najważniejszym miejscem była prawdopodobnie świątynia poświęcona Soranusowi, którego Rzymianie utożsamiali później z Apollinem. Monte Soratte dla italskich ludów było świętą górą. Źródła rzymskie wspominają o rytuałach odprawianych na szczycie góry przez kapłanów zwanych Hirpi Sorani.

Sama świątynia nie zachowała się w całości. Uważa się jednak, że późniejszy klasztor i erem San Silvestro zostały zbudowane właśnie na miejscu dawnego sanktuarium pogańskiego. Na terenie Sant'Oreste oraz w okolicy góry odnajdywano rzymskie elementy architektoniczne, inskrypcje i fragmenty kamiennych reliefów, które mogły pochodzić z antycznej świątyni Apollina.

Źródła: hub.pl, parks.it, aroundus.com