Spis treści:
- Gdzie znajduje się zamek w Bezławkach?
- Jaka jest historia zamku w Bezławkach?
- Architektura zamku w Bezławkach
- Zamek w Bezławkach i legenda o Świętym Graalu
- Zwiedzanie zamku w Bezławkach
Gdzie znajduje się zamek w Bezławkach?
Zamek w Bezławkach położony jest w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, na terenie gminy Reszel. Twierdza znajduje się pomiędzy Kętrzynem a Reszlem, niedaleko słynnego sanktuarium w Świętej Lipce. Ruszając samochodem z Olsztyna i wybierając trasę przez Mrągowo, do przejechania jest ok. 80 km. Zamek Bezławki to interesujący punkt na trasie zwiedzania dawnych ziem państwa krzyżackiego. Chociaż ta średniowieczna warownia nie dorównuje swoimi rozmiarami zamkowi w Malborku, to wyróżnia się bardzo dobrym stanem zachowania. Autentyczność i czytelny średniowieczny układ sprawiają, że historycy i miłośnicy architektury obronnej zaliczają twierdzę do najcenniejszych krzyżackich zamków w Polsce.
Jaka jest historia zamku w Bezławkach?
Budowa zamku rozpoczęła się w drugiej połowie XIV wieku, prawdopodobnie ok. 1371 roku. Warownia pełniła funkcję strażnicy i siedziby komornika krzyżackiego. Ze względu na położenie twierdzy na pograniczu ziem zakonu i Litwy miała ogromne znaczenie strategiczne oraz stanowiła punkt wypadowy podczas wypraw na wschód. Budowa zamku zakończyła się w 1401 roku, a już rok później stacjonował w nim książę litewski Świdrygiełło, rodzony brat Władysława Jagiełły. Świdrygiełło wielokrotnie stawał po stronie Zakonu Krzyżackiego, by przeszkodzić unii polsko-litewskiej i przejąć władzę na Litwie.
W kolejnych latach, jak w przypadku większości twierdz, tak i znaczenie zamku krzyżackiego w Bezławkach zaczęło maleć. Pod koniec XVI wieku twierdza została przekształcona w kościół ewangelicki, dzięki czemu zamek uniknął zniszczenia. Adaptacja na świątynię sprawiła, że zamek w Bezławkach był stale użytkowany i poddawany koniecznym pracom konserwatorskim.
Architektura zamku w Bezławkach
Zamek w Bezławkach uchodzi za jeden z najlepiej zachowanych zamków krzyżackich w Polsce, który przetrwał w niemal niezmienionej bryle. W twierdzy zachował się główny budynek gotycki z cegły i kamienia, a także fragmenty murów obronnych otaczających dawny dziedziniec. W przeciwieństwie do wielu innych warowni nie został rozebrany ani przebudowany w sposób zacierający jego dawny charakter. Widoczne są elementy architektury krzyżackiej, dzięki czemu można prześledzić sposób budowy niewielkich zamków komornickich na terenie dawnych Prus.
Warownia miała stosunkowo niewielką część mieszkalną i rozległy dziedziniec o wymiarach ok. 42 na 52 metry. Taki układ pozwalał nie tylko na stacjonowanie rycerzy zakonu, ale w sytuacji zagrożenia zapewniał także schronienie okolicznej ludności. Centralnym elementem założenia był prostokątny budynek zamkowy. Całość otaczał mur obronny z półbasztami. W późniejszych wiekach teren dziedzińca został przekształcony w przykościelny cmentarz, a w XVIII dobudowano wieżę pełniącą funkcję dzwonnicy.
Zamek w Bezławkach i legenda o Świętym Graalu
Z zamkiem związana jest legenda o Świętym Graalu. Według tej opowieści kielich w XI wieku znajdował się w Anglii w posiadaniu króla Harolda Godwinsona. Po bitwie z Normanami pod Hastings jego synowie uciekli przed Wilhelmem Zdobywcą na Litwę, zabierając ze sobą artefakt. Ok. 300 lat później Święty Graal miał trafić w ręce księcia litewskiego Świdrygiełły, a w 1402 roku znaleźć się na zamku w Bezławkach. Zgodnie z legendą kielich Jezusa Chrystusa został w 1520 roku zamurowany gdzieś wewnątrz warowni, która wkrótce stała się kościołem. Chociaż istnienie Świętego Graala nie zostało potwierdzone, to opowieść ta porusza wyobraźnię i przyciąga turystów.
Zwiedzanie zamku w Bezławkach
Obecnie dawny zamek krzyżacki pełni funkcję kościoła pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela. Wokół zachowały się pozostałości murów obronnych oraz dawnego cmentarza. Sam obiekt nie jest tak popularny jak największe zamki krzyżackie w Polsce, ale przekłada się to na znacznie spokojniejszą atmosferę zwiedzania. Z pewnością warto odwiedzić to niezwykłe miejsce, bo niewiele zamków zachowało się w tak doskonałym stanie. Obejście warowni i obejrzenie jej z zewnątrz zajmuje kilkanaście minut.
Przez długi czas wnętrze kościoła można było zobaczyć jedynie w okresie wakacyjnym podczas niedzielnych mszy. Teraz jednak na drzwiach dawnego zamku krzyżackiego w Bezławkach zawieszona jest kartka z numerem kontaktowym. Po zadzwonieniu istnieje szansa, że uda się wejść do środka, żeby zobaczyć skromną wystawę archeologiczną, wejść na szczyt wieży widokowej, a nawet przejść się po belkach zawieszonych tuż pod sufitem dawnej strażnicy.
Źródła: hub.pl, zamkomania.pl, polskieszlaki.pl
