Spis treści:
- Ptak z rodziny krukowatych
- Niełatwe sąsiedztwo
- Czy w Polsce gawrony są objęte ochroną?
Ptak z rodziny krukowatych
Zdarza się, że jest mylony z wroną. Gawron należy do tej samej rodziny, ale warto umieć go od niej odróżnić. Jest gatunkiem synantropijnym, czyli takim, który żyje w bezpośrednim sąsiedztwie ludzi i przystosowanym do funkcjonowania w środowisku przekształconym przez człowieka. Kacper Kowalczyk na stronie Ekologia.pl zwraca uwagę, że:
Jak na ptaki krukowate przystało nie jeden gawron od czasu do czasu spenetruje gniazdo jakiejś sikorki, albo innego podobnej wielkości ptaka. Jednak nie można im zarzucić walk na śmierć i życie, tak jak czynią to ich kuzynki wrony będące prawdziwymi rozbójnikami. Gawron jest raczej spokojnym sąsiadem względem innych ptaków.
Eksperci Łukasz Kajtoch, Tomasz Figarski oraz Bartosz Piwowarski w artykule opublikowanym w czasopiśmie "Ptaki Podkarpacia" podkreślają:
Gawrony są uznawane za sanitariuszy miast i wsi z uwagi na charakter bazy pokarmowej (żerują na bezkręgowcach, odpadach roślinnych i padlinie). Ptaki te zakładają gniazda najczęściej na starych drzewach, zarówno w zwartych zadrzewieniach (np. parkach, cmentarzach), jak i na rozproszonych drzewach na terenach miast.
Pojawiają się też na śmietniskach. Korzystają z jedzenia, które się tam znalazło.
Niełatwe sąsiedztwo
Przez lata obecność gawronów była postrzegana w Polsce, jako kłopotliwa, głównie ze względu na hałas i odchody. Władze lokalne starały się nie tylko ograniczać, ale wręcz pozbywać się tych ptaków. Wiązało się to m.in. z ich płoszeniem, usuwaniem gniazd czy przycinaniem koron drzew (tzw. cięcia antygawronie).
Jak można przeczytać na stronie Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego:
Gawrony, które dawniej były uważane za szkodniki, obecnie są doceniane jako ptaki kontrolujące populację szkodników na polach uprawnych, takich jak chrząszcze i gąsienice.
Czy w Polsce gawrony są objęte ochroną?
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (OTOP) wspomina o szybkim zmniejszaniu się populacji tych zwierząt i powołuje się na dane Monitoringu Ptaków Polski (realizowanego w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska), z których wynika, że "liczebność tego gatunku spadła w ciągu ostatnich 15 lat o 57 proc.".
Dodaje, że "gawron w Polsce jest objęty ochroną ścisłą poza obszarem administracyjnym miast i ochroną częściową w tym obszarze".
Źródła: ekologia.pl, ptakipolski.pl, otop.org.pl, sggw.edu.pl, Łukasz Kajtoch, Tomasz Figarski, Bartosz Piwowarski "Gawron Corvus frugilegus w wybranych miastach województwa podkarpackiego: stan populacji zimującej (2022/2023) i lęgowej (2023) [w:] "Ptaki Podkarpacia" 2025, 17: 26-34
