To najmniejszy orzeł Europy. Jeśli go spotkasz, masz niebywałe szczęście

Orzełek włochaty (Hieraaetus pennatus) to drapieżnik, który nie przypomina olbrzymich, majestatycznych orłów, takich jak bielik czy orzeł przedni. Długość jego ciała wynosi 45-56 cm, a rozpiętość skrzydeł to 110-135 cm. Ciężar ciała może sięgać do 1,25 kg. Są to rozmiary porównywalne z myszołowem.

Mimo niewielkiej sylwetki nie ma wątpliwości, że jest to pełnoprawny orzeł. Świadczy o tym budowa ciała, proporcje skrzydeł i nóg, a także charakterystyczne upierzenie nóg, skąd wzięła się nazwa orzełka włochatego. W Europie jest uznawany za najmniejszy gatunek orła lęgowego. Gniazduje głównie w południowej i wschodniej części kontynentu, a jego obecność w Polsce ma charakter incydentalny.

Orzełek włochaty w Polsce należy do ptaków skrajnie rzadkich. Nie tworzy u nas stałej populacji lęgowej, a jego obserwacje są sporadyczne i budzą ogromne emocje w środowisku ornitologicznym. Najczęściej pojawia się w okresie wiosennych przelotów, kiedy wraca z afrykańskich zimowisk do miejsc lęgowych w Europie Wschodniej i Południowej.

Polska znajduje się na północnej granicy zasięgu jego regularnego występowania. Pojedyncze pary gniazdują na Bagnach Biebrzańskich, ale od ok. 100 lat nie stwierdzono lęgu orzełka w naszym kraju. Jest to najrzadziej występujący w Polsce gatunek drapieżnego ptaka.

Przy ogromnej dozie szczęścia, orzełka włochatego można zaobserwować na Bagnach Biebrzańskich, w Bieszczadach, na Lubelszczyźnie i na terenach Puszczy Białowieskiej. Orzełek włochaty przylatuje do Polski w kwietniu lub maju, a odlatuje na południe w sierpniu i wrześniu.

Najmniejszy orzeł Europy występuje w dwóch odmianach barwnych. W jasnym wariancie spód ciała jest wyraźnie jaśniejszy niż skrzydła. Natomiast ciemna odmiana orzełka włochatego wygląda na niemal jednolicie brunatną.

Charakterystyczną cechą tego ptaka drapieżnego są stosunkowo wąskie, lekko zaokrąglone skrzydła i wyraźnie zaznaczone "palce" na ich końcach, widoczne w trakcie lotu. Ogon jest dość długi i prostokątny. Przy dokładniejszej obserwacji można dostrzec opierzone nogi, co jest cechą typową dla orłów, odróżniającą je od wielu innych gatunków ptaków drapieżnych.

Orzełek włochaty bywa mylony z myszołowem lub młodym bielikiem. Jednak jego sylwetka i sposób lotu sprawiają, że dość łatwo go rozpoznać. Orzełek włochaty jest smuklejszy i zwinniejszy, a jego lot jest nieco bardziej dynamiczny.

Jego światowa populacja jest stabilna. Jednak na Czerwonej liście ptaków Polski został sklasyfikowany jako regionalnie wymarły, choć jest sporadycznie widywany. Z tego względu jest objęty ścisłą ochroną gatunkową. Wokół gniazd wyznaczone są całoroczne strefy ochronne o promieniu 100 metrów, a od lutego do końca sierpnia są rozszerzone do 500 metrów.

Źródła: animalia.bio, ekologia.pl, ptakipolski.pl, drapiezniki.pl