Zmiana czasu w 2026 roku po raz ostatni? Jest projekt ustawy

W Europie i w Polsce od lat prowadzone są rozmowy nad sensem sezonowego przestawiania zegarków. Argumenty, które przeważały w XX wieku za wprowadzeniem czasu letniego i zimowego (standardowego), zdaniem ekspertów, obecnie nie mają zastosowania. W związku z tym do Sejmu w kwietniu 2025 trafił projekt ustawy, skupiający się na tym, by od 29 marca 2026 roku Polska na stałe pozostała w czasie letnim środkowoeuropejskim.

Konsultacje społeczne w tej sprawie dobiegły końca 2 maja 2025 roku, a gotowy dokument trafił do Komisji Ustawodawczej. Decyzja nie została jeszcze podjęta. Dodatkową trudnością jest fakt, że Polska nie może samodzielnie odstąpić od obowiązującej dyrektywy UE 2000/84/WE, która reguluje zmianę czasu w państwach członkowskich.

W Europie trwają dyskusje o zniesieniu sezonowego przestawiania zegarków. Kraje UE miały podjąć decyzję o tym, w jakim czasie pozostaną, do początku 2026 roku. Przeprowadzono nawet konsultacje publiczne, w których brało udział 4,6 mln obywateli, a 84% respondentów opowiedziało się za zniesieniem zmian czasu. Temat jednak ucichł, choć teraz ponownie robi się o nim głośno.

Ciekawostką jest, że zmianę czasu wymyślił Benjamin Franklin, który uznał, że w ten sposób można zaoszczędzić dużo energii. W praktyce czas letni po raz pierwszy wprowadzili Niemcy w 1916 roku. W Polsce natomiast zmiana czasu obowiązywała w latach 1957-1964, po czym nastąpiła przerwa i od 1977 roku do tej pory regularnie przestawiamy zegarki na czas letni i zimowy.

Jak już wielokrotnie zaznaczali badacze, sezonowa zmiana czasu działa obciążająco na organizm człowieka. Powodem jest manipulowanie światłem, do którego dostosowany jest zegar biologiczny.  Chociaż ludzie dość szybko przystosowują się do zmiany rytmu, to nawet do kilku dni od przestawienia zegarków notuje się zwiększoną liczbę wypadków drogowych. Zmiana czasu negatywnie wpływa na zdrowie i samopoczucie, a także prowadzi do niewyspania, co przekłada się na większe zmęczenie i pogorszony nastrój.

Istotny jest też aspekt ekonomiczny. Zmiana czasu dwa razy w roku powoduje komplikacje w wielu sektorach gospodarki, takich jak np. bankowość czy transport. Wymusza to dostosowanie systemów do czasu zimowego lub letniego, a to wiąże się ze znacznymi kosztami. Problematyczna jest też konieczność ustawienia harmonogramów, które obowiązują wyłącznie w te dwie noce w roku.

Problem dotyczy także pracowników na nocnych zmianach. Przejście z czasu letniego na czas standardowy oznacza, że pracownicy o godzinę dłużej wykonują swoją pracę. Dodatkowe koszty związane z nadgodzinami lub konieczność zmiany organizacji pracy nie jest jednak największym problemem. W tym czasie znacząco spada wydajność pracowników, co może trwać od kilku do kilkunastu dni.

Obecnie wygląda na to, że zrezygnowanie ze zmiany czasu nie jest możliwe, ale tempo prac wyraźnie wzrosło. Podjęcie takiej decyzji wymaga porozumienia państw Unii Europejskiej. Dodatkowo nawet po wprowadzeniu projektu w życie, konieczne jest zachowanie czasu technicznego, który pozwoli krajom dostosować się do nowego systemu. Optymistyczny scenariusz zakłada, że ostatnia zmiana czasu w Polsce nastąpi w marcu 2027 roku. Do tego czasu trzeba pamiętać o regularnym przestawianiu zegarków.

Oznacza to, że w Polsce będzie trzeba przejść na czas letni. Odbędzie się to w nocy z 28 na 29 marca 2026 roku. Wtedy właśnie przestawimy zegarki z godziny 02:00 na 03:00, tym samym przechodząc z czasu standardowego na czas letni.

Źródła: forsal.pl, twojapogoda.pl, farmer.pl, gum.gov.pl, rp.pl