Spis treści:
- Czym się różni żbik od kota?
- Dlaczego żbiki przyzwyczajają się do obecności ludzi?
- Czy żbiki krzyżują się z kotami?
Czym się różni żbik od kota?
Żbik europejski (Felis silvestris) poluje o zmierzchu i świcie na gryzonie, ptaki i małe ssaki. Chociaż na pierwszy rzut oka łatwo go pomylić z domowym kotem, to ma kilka cech, które pozwolą odróżnić te dwa gatunki. Jedną z nich jest puszysty ogon z czarnymi pierścieniami. Wzdłuż grzbietu przebiega czarna pręga, która rozdwaja się na karku. Niektóre osobniki mają białą plamkę na podgardlu, ale łatki nie występują na pozostałej części ciała.
Istotną cechą jest też wielkość żbika, którego waga może sięgać 8 kg. Jest zdecydowanie masywniejszy i mocniej umięśniony niż kot domowy. Jest to dziki drapieżnik, który zawsze stronił od ludzi, choć teraz coraz bardziej zbliża się do człowieka.
Dlaczego żbiki przyzwyczajają się do obecności ludzi?
W ostatnich latach badacze zauważyli coś nietypowego w zachowaniu żbików. Te skrajnie rzadkie dzikie koty, zaczęły opuszczać gęstwiny leśne. Coraz częściej pojawiają się na polach uprawnych i skrajach wrzosowisk. Zespół z Uniwersytetu Eberharda Karola w Tybindze przeanalizował sygnatury izotopowe sierści niemieckiej populacji żbików. Wskaźniki izotopów węgla i azotu zdradziły, że drapieżniki coraz więcej czasu spędzają wśród roślin uprawnych, żywiąc się znalezionymi tam gryzoniami.
Odpowiedź na pytanie, dlaczego żbiki europejskie zmieniają swoje zachowanie, jest bardzo prosta. Intensywna gospodarka rolna, fragmentacja lasów oraz budowa dróg i osiedli sprawia, że naturalne siedliska zostają ograniczone. Jednocześnie na polach uprawnych i w pobliżu ludzi jest więcej myszy, które stanowią część diety żbików. W okresie letnim na tych terenach żbikom dużo łatwiej jest zdobyć pożywienie niż w gęstwinie lasu.
Czy żbiki krzyżują się z kotami?
Zagrożeniem dla żbików są koty domowe. Dzikie, zagubione lub swobodnie poruszające się osobniki mogą przenosić choroby oraz krzyżować się ze żbikami. Hybrydyzacja zagraża czystości genetycznej żbików europejskich.
Żbiki są w Polsce objęte ochroną gatunkową. Ich populacja szacowana jest na ok. 400 osobników i systematycznie maleje. Chociaż rolnicy mogą być zadowoleni ze zmian w zachowaniu żbików, ponieważ przyczyniają się do ochrony upraw przed szkodnikami, to zmiany te nie są dobre dla drapieżników. Przyzwyczajanie się do obecności ludzi wskazuje na znaczną presję wywieraną przez człowieka. Żbiki zbliżające się do osiedli są bardziej narażone na potrącenie przez samochód czy kontakt z kotami domowymi.
Źródła: ekologia.pl, zero.pl, dzikiezycie.pl, phys.org, pmc.ncbi.nlm.nih.gov, wilderness-society.org
