Spis treści:
- Czym są ruchome wydmy i dlaczego są wyjątkowe?
- Jak szybko przemieszczają się wydmy?
- Jak działa ruch wydmy?
- Krajobraz jak z pustyni nad Bałtykiem
- Dlaczego warto odwiedzić wydmy wiosną?
- Jak spacerować pod ruchomych wydmach?
Czym są ruchome wydmy i dlaczego są wyjątkowe?
Wydmy w Słowińskim Parku Narodowym nie są zwykłymi wzniesieniami z piasku, bo nie mają stałego charakteru. To dynamiczne formy krajobrazu, które nieustannie się przemieszczają w wyniku działania wiatru przenoszącego drobiny piasku z plaży w głąb lądu.
Proces ten przebiega etapami:
- Wiatr wywiewa piasek z powierzchni (deflacja).
- Wiatr transportuje piasek na kolejne odcinki, coraz dalej od morza i plaży.
- Następnie piasek jest osadzany w nowym miejscu (akumulacja).
Zjawisko to trwa od tysięcy lat, choć sam Słowiński Park Narodowy powstał w 1967 roku. Obecne wydmy są jednak stosunkowo młode, ich intensywny rozwój rozpoczął się kilka wieków temu, kiedy działalność człowieka doprowadziła do zniszczenia naturalnej roślinności stabilizującej podłoże.
Jak szybko przemieszczają się wydmy?
Tempo ruchu wydm nie jest jednakowe na całym obszarze. W Słowińskim Parku Narodowym można wyróżnić różne typy wydm, które różnią się dynamiką:
- wydmy paraboliczne - przemieszczają się bardzo powoli, nawet do 3 metrów rocznie,
- wydmy barchanowe i barchanopodobne - mogą przesuwać się znacznie szybciej, nawet do 10 metrów rocznie.
Najbardziej spektakularne są właśnie te drugie, które tworzą rozległe pola piasku przypominające pustynny krajobraz. Dominujące wiatry zachodnie i północno-zachodnie powodują, że wydmy przesuwają się głównie na wschód. Mogą przy tym zasypywać roślinność, a nawet stopniowo wkraczać na tereny jeziorne.
Jak działa ruch wydmy?
Mechanizm przemieszczania się wydmy jest prosty, choć niezwykle efektowny. Piasek przesuwa się po łagodnym stoku w stronę szczytu, a następnie opada po stromym zboczu po drugiej stronie. W ten sposób cała masa piasku "przechodzi" z jednej strony na drugą.
Do uruchomienia tego procesu wystarczy wiatr o prędkości około 5 m/s. Największe zmiany zachodzą jednak podczas krótkotrwałych, silnych podmuchów - szczególnie sztormów. To właśnie one mają największy wpływ na kształt wydm.
Co ciekawe, intensywność tych procesów rośnie w chłodniejszych miesiącach, stąd zachęta od odwiedzenia tego miejsca np. wiosną. Niska temperatura i odpowiednia wilgotność podłoża sprzyjają przemieszczaniu się piasku.
Krajobraz jak z pustyni nad Bałtykiem
Jednym z powodów, dla których ruchome wydmy budzą tak duże zainteresowanie (400 tysięcy odwiedzających rocznie), jest ich nietypowy wygląd. Rozległe połacie jasnego piasku, brak wysokiej roślinności i falujące formy terenu sprawiają, że miejsce to przypomina pustynię.
Ten kontrast jest szczególnie widoczny, gdy zestawi się wydmy z otaczającymi je lasami, jeziorami i Morzem Bałtyckim. W krótkim czasie można przejść przez kilka zupełnie różnych ekosystemów.
Właśnie ta zmienność krajobrazu sprawia, że teren Słowińskiego Parku Narodowego został objęty szczególną ochroną i uznany za obszar o dużym znaczeniu przyrodniczym, a nawet zauważony i doceniony za granicą (pisano na jego temat np. w brytyjskim magazynie "Daily Mail".
Zobacz również:
Dlaczego warto odwiedzić wydmy wiosną?
Choć ruchome wydmy można odwiedzać przez cały rok, wiosna to jeden z najlepszych momentów na spacer po tym obszarze, ponieważ:
- panuje tu mniejszy ruch turystyczny niż w sezonie letnim,
- są łagodniejsze temperatury sprzyjające dłuższym wędrówkom,
- widać wyraźne kontrasty krajobrazu między piaskiem a odradzającą się roślinnością,
- jest lepsza widoczność i światło sprzyjające fotografii.
Wiosną łatwiej też dostrzec detale krajobrazu, które latem mogą być mniej widoczne przez intensywny ruch turystyczny.
Jak spacerować pod ruchomych wydmach?
Ruchome wydmy są dostępne dla turystów dzięki wyznaczonym szlakom. Najczęściej wybieraną bazą wypadową jest Łeba, skąd prowadzą trasy w kierunku wydm.
Spacer po tym terenie wymaga jednak przygotowania. To nie jest typowa nadmorska promenada - podłoże jest piaszczyste, a brak naturalnego cienia może być odczuwalny nawet przy umiarkowanej temperaturze. Koniecznie trzeba włożyć wygodne buty, zaopatrzyć się w wodę, krem z filtrem oraz płaszcz lub inną ochronę przed wiatrem.
Źródło: hub.pl
